АҚШ ғарыш саласы мамандарын дайындайтын жеке жоғары оқу орнын құруды жоспарлап отыр. Оның түлектері NASA-да (Ұлттық аэронавтика және ғарыш кеңістігін зерттеу басқармасы), АҚШ Ғарыш күштерінде және жеке компанияларда жұмыс істей алады.
2026 жылғы 28 тамызда Дональд Трамп академияның құрылымына қатысты ұсыныстар әзірлейтін комиссия құру туралы жарлыққа қол қойды. NASA басқаратын федералды жоғары оқу орны құрылады деп жоспарлануда — ол техникалық білім мен басқарушыларды даярлауды біріктіреді. Модель әлі әзірлеу сатысында тұр.
Алдын ала мерзімдер белгіленді. NASA академияны орналастыру бойынша штаттардың ұсыныстарын 2026 жылғы 26 қазанға дейін жинайды. Бірінші қабылдау — шамамен 300 студент — 2028 жылға жоспарлануда: оқу уақытша үй-жайларда басталады. Тұрақты кампусты 2031 жылға қарай ашу көзделуде.
Академияны қабылдау құқығы үшін штаттар бәсекелесуде. Техас Хьюстондағы Джонсон атындағы ғарыш орталығының жанындағы алаңды ұсынуда. Конгреске жоғары оқу орнын Флоридада орналастыруды ұсынатын заң жобасы да енгізілді. Орналасу орны туралы шешім әлі қабылданған жоқ.
Бұл әзірге жоба: құрылымы, оқу шарттары мен қаржыландыруы әлі анықталуы тиіс. Академия ғарыш саласының ғылыми, қорғаныс және коммерциялық міндеттеріне арналған мамандарды дайындайды. Бұл түлектердің жан-жақты дайындығын қамтамасыз етеді.
Қазақстан үшін де бұл тарих нақты сұрақтар қояды: біздің ғарыш бағдарламаларына қандай мамандар қажет, олардың жұмыс берушісі кім болады және студенттер нақты жобалар үстінде тәжірибе алуды қайдан алады?
Жауаптар сала үшін қажетті дайындық форматын анықтайды. Мұндай академияның құндылығы оқудың нақты міндеттермен және түлектердің одан кейінгі жұмысымен байланысына тәуелді болады.
Дереккөздер:
1. NASA — ғарыш академиясы жобасы туралы хабарлама: https://www.nasa.gov/news-release/president-trump-signs-executive-order-to-create-us-space-academy/
2. Ақ үй — комиссия құру және академияның болжамды моделі: https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2026/08/establishing-the-united-states-space-academy
3. NASA — штаттардың ұсыныстары және жоспарланған мерзімдер: https://www.nasa.gov/news-release/nasa-answers-presidents-call-to-establish-united-states-space-academy/
4. Брайан Бабин пен Тед Круз — Техаста орналастыруды қолдау: https://babin.house.gov/news/documentsingle.aspx?DocumentID=14395
5. H.R. 10430 заң жобасы — академияны Флоридада орналастыру ұсынысы: https://www.govinfo.gov/content/pkg/BILLS-119hr10430ih/html/BILLS-119hr10430ih.html
