Жасанды интеллет (ЖИ) нәтижелері арзандап барады. Epoch AI бағалауы бойынша, 2023 жылдан бері таңдалған тесттерде белгіленген сапаға жету үшін ең төменгі құн тоқсан сайын шамамен 47%-ға төмендеп келеді — жылына шамамен 13 есе.
Epoch AI — ЖИ дамуы туралы деректер жинайтын және модельдердің мүмкіндіктерін тестілейтін коммерциялық емес зерттеу ұйымы. Оның деректері Стэнфорд университетінің жыл сайынғы Stanford AI Index есебінде қолданылады. Құнды зерттеу үшін авторлар әдістемені, деректерді және есептеу кодын жариялады.
Дегенмен тесттердегі нәтиженің арзандауы әр компанияның ЖИ-ге жұмсайтын шығыны да сол қарқынмен қысқарады дегенді білдірмейді.
Нақты не арзандады
Зерттеушілер математика, жаратылыстану ғылымдары және ойын тапсырмалары бойынша бес тестте белгіленген нәтижеге жетудің ең арзан жолдарын салыстырды.
Шартты түрде: модель тапсырмалардың белгілі бір үлесін дұрыс шешуі үшін қанша төлеу керек. Содан кейін жаңа модельдер шыққан сайын осы құнның қалай өзгеретінін қарады.
Бұл тәсіл модель өңдейтін мәтін фрагменттері — токендердің бағасын жай салыстырғанда көрінбейтін жайтты ескереді. Токен бағасы төмен модель ойлау процесіне көбірек токен жұмсауы мүмкін, сондықтан түпкілікті жауап міндетті түрде арзан бола бермейді.
Epoch AI бағалауы қажетті сапаға сай ең тиімді модельді таңдауды көздейді. Осындай үнемдеуге жақындау үшін компания сапа мен ауысу құнын ескере отырып, модельдерді өз тапсырмаларында тұрақты салыстыруы керек.
Онда шот неге өседі
Шартты мысалда көрсетейік.
Компания айына 10 мың операцияны 13 теңгеден орындады. Шығыны 130 мың теңге болды.
Операция бағасы бір теңгеге дейін төмендеді. Бірақ енді ЖИ көбірек процесте қолданылып отыр, көлем 200 мың операцияға дейін өсті. Айлық шот 200 мың теңгеге жетті.
Әр операция 13 есе арзандады. Жалпы шығын шамамен 54%-ға өсті.
Бұл зерттеу деректері емес, иллюстрация. Ол технологияның арзандауы неге оған жұмсалатын шығынның өсуімен қатар жүруі мүмкін екенін көрсетеді.
Сонымен қатар, модельге төлем — шығындың бір бөлігі ғана. Ақпараттық жүйелерге қосу, деректерді дайындау, жауаптарды тексеру, қателерді түзету және сүйемелдеу қалады.
Шығынның өсуі өз алдына сәтсіздікті білдірмейді
Компания көбірек жұмсаса да, қолайлы сапада едәуір көп өтінішті өңдесе, бұл ақталуы мүмкін. Ал қызметкерлер кейін қайта жасайтын жауаптардың саны өссе, қорытынды басқаша болады.
Сондықтан бизнеске аяқталған жұмыстың құнын есептеу пайдалы: өңделген өтініш, тексерілген құжат, қабылданған нәтиже. Қайталама әрекеттер мен қызметкерлердің уақытын ескере отырып.
Бағалаудың шектері қайда
Тест нәтижелері нақты тиімділікті әрдайым көрсете бермейді. Авторлар деректердің шектеулерін және модельдердің тесттерге бейімделу мүмкіндігін мойындайды. Жылына 13 еселік баға байқалған қарқынды сипаттайды, бірақ оның сақталуына кепілдік бермейді.
Бизнес үшін негізгі сұрақ практикалық: қажетті сапада нәтиже алудың қазіргі құны қандай — және ЖИ қолданысының өсуі қандай пайда әкеледі?
Дереккөздер:
1. Epoch AI — The plunging price of thought: https://epoch.ai/publications/the-plunging-price-of-thought
2. Epoch AI — How fast is AI getting cheaper?: https://epochai.substack.com/p/how-fast-is-ai-getting-cheaper
3. Epoch AI — об организации: https://epoch.ai/about
4. Stanford AI Index Report 2025: https://hai.stanford.edu/assets/files/hai_ai_index_report_2025.pdf
