Әлемдік криптокарталар кешбэк үшін таласуда. Қазақстан заңдылықты таңдады

Подготовлено RD media

Үш дерек:

📌 Батыс криптокарталарындағы 8–10% кешбэк — тек витрина. Нақты пайда конвертация кезіндегі комиссия мен спредке кетеді.

📌 Қазақстандық пилот: лимит $1000, тек теңгемен, тек ел ішінде, кешбэксіз. Оның есесіне — заңды әрі банк арқылы.

📌 АХҚО-ның лицензияланған цифрлық актив провайдерлерінде қазірдің өзінде 192 мыңнан астам клиент бар, бірақ криптокартаны көпшілікке тек бір банк ұсынды. Halyk өз картасын 2026 жыл соңына дейін шығаруға уәде етіп отыр.

Әлемде бұл қалай жұмыс істейді:

Криптокарталардың біртұтас «үздіктер тізімі» жоқ: бір өңірде қолжетімді карта басқасында жұмыс істемеуі мүмкін — әмбебап шешім жоқ.

Bybit, Crypto.com және Wirex жарнамасындағы «8–10%-ға дейінгі» кешбэк әрдайым дерлік VIP-мәртебені, ірі шығынды немесе токендерді бұғаттауды талап етеді. Көпшілігінде нақты мөлшерлеме — 1–4%.

Криптоны фиатқа айырбастау кезінде сервистер комиссия алады немесе спред қосады, оған валюталық алымдар үстеледі — кейде бір операцияға 3%-ға дейін жетеді. Жарнамадағы жоғары кешбэк іс жүзінде осы шығындарға сіңіп кетеді.

Қазақстанда не болып жатыр:

Ұлттық банктің пилоты 2025 жылғы 3 маусымда басталды. Оған Halyk Bank, ForteBank, Freedom Bank, Bank RBK және Altyn Bank қатысады.

Пилот аясында көпшілікке ұсынылған жалғыз өнім — Евразия банкінің Mastercard және Intebix биржасымен (АХҚО) бірлесіп шығарған тестілік криптокарталары; олар 2025 жылғы 4 қыркүйекте Astana Finance Days-те көрсетілді.

Тест шарттары: бір операцияға 1% комиссия — бұл Евразия банкінің пилоттағы тарифі; тәуліктік $1000 лимитті реттеуші белгіледі; қолма-қол ақша алу мен аударымдар жоқ, есеп айырысу тек теңгемен әрі тек ҚР ішінде жүреді. Банк лимитті кейін қайта қарауы мүмкін.

Шешімнің негізінде — төлем кезінде цифрлық активтің фиатқа лезде айырбасталуы: сатушы кәдімгі теңге алады. Қазақстандық модель пилот шеңберімен қосымша шектелген — тек ҚР, кэш-аутсыз және АХҚО-ның лицензияланған биржаларына байланысты.

Бұл нені білдіреді:

Батыс картасы иесіне бейімделіп жасалады: кешбэк, көпвалюталылық, саяхаттағы шығын. Қазақстандық карта басқа міндетті шешеді — реттеуші криптоэнтузиастқа жағынбайды, ол комплаенсті бұзбай, криптоны банк өрісіне енгізеді. Дәл осындай логикаға сүйенілген: алдымен заңдылық пен операцияларды бақылау, содан кейін сервисті кеңейту.

Әрі қарай не болмақ:

Технология пилот аясында жұмыс істеп тұр. АХҚО деректері бойынша, лицензияланған цифрлық актив провайдерлерінің клиент саны 2024 жылғы 141 мыңнан 2025 жылдың үшінші тоқсанының соңында 192 мыңнан асты, ал алаңдардың тоғыз айдағы айналымы — $6,8 млрд-тан жоғары. Halyk Bank 2026 жылдың маусымында криптокартаны жыл соңына дейін шығаратынын мәлімдеді.

Пайдаланушылар қазірдің өзінде бар. Келесі кезең — қолдану сценарийін өзгерту. Әзірге Қазақстанда криптовалюта көбіне инвестициялық актив ретінде қолданылады, күнделікті есеп айырысу құралы ретінде сирегірек. Пилот жұмыс істеп тұр. Сөз — нарықта: ол криптокартаны төлемнің әдеттегі тәсіліне айналдыра ма, әлде сұранысы жоқ әдемі технология күйінде қалдыра ма.

Дереккөздер: Нацбанк РК · Евразийский банк · МФЦА / Kazinform · Inbusiness