🛰 Орбиталық «тетрис»: Starlink бір жылда 300 000-нан астам маневр жасады

SpaceX-тің 2025 жылғы статистикасы мынаны растайды: төмен жерсерік орбитасы ресми түрде адам көп тас жолға айналды. Жанасудан жалтару маневрлерінің саны өткен жылмен салыстырғанда 50%-ға өсті. Автоматика бірнеше минут сайын шешім қабылдайды.

⚠️ Орбитада не болып жатыр?

Ғарыштық тығыздық жаңа мега-топтамалардың ұшырылуынан — қытайдың G60 жобасынан бастап Amazon-ның Kuiper-іне дейін — арта түсуде. Өткен жылдың соңында Starlink-6079 жерсерігі 28 000 км/сағ жылдамдықпен қытай аппаратынан бар болғаны 200 метр жерден өтті.

Басты мәселе — үйлестірудің болмауы. SpaceX мәлімдеуінше, көптеген операторлар траекториялар туралы нақты деректерді нақты уақыт режимінде бермейді, бұл қауіпті жақындауларды кенеттен болатын етеді.

💡 Біздің жерсеріктер ше?

Қазақстанның KazSat-2 және KazSat-3 байланыс жерсеріктері әлдеқайда жоғарыда — геостационарлық орбитада (шамамен 36 000 км) орналасқан. Ол жерде Маскідегідей «тығыздық» жоқ, бірақ қауіптер сақталады. РЦКС мамандары ғарыш қоқысымен жақындауды тәулік бойы мониторингілейді. Starlink-пен тікелей соқтығысу қаупі жоқ, өйткені аппараттар әртүрлі «қабаттарда», бірақ ғарыштың жалпы ластануы баршаға қатысты.

Анықтама: Кесслер эффектісі дегеніміз не?

Бұл — орбитадағы «домино» сценарийі. Екі ірі нысанның бір соқтығысуы мыңдаған сынық тудырады. Әрбір сынық келесі аппараттарды бұзатын басқарылмайтын снарядқа айналады. Тізбекті реакция төмен орбиталарды ондаған жылға өтуге болмайтын аймаққа айналдырып, жерсеріктік байланыс пен ұшыруларды мүмкін емес етуі мүмкін.

🎯 Қорытынды

Жаһандық байланыстың болашағы енді таратқыштардың қуатына емес, трафикті басқаратын ЖИ алгоритмдерінің дәлдігіне байланысты. Софт миллиондаған адам үшін жерсеріктік байланысты, GPS пен интернетті «сөндіре» алатын ауқымды техногендік апаттан жалғыз сақтандырғышқа айналуда.

Дереккөздер: New Scientist · Bez Kabli