Робот бәрібір музыка жазды. Сіз оны тыңдап, ажырата аласыз ба?

Блогер Auggie жүргізген сауалнамада Claude Opus 5.5 моделі Вивальди стилінде жазған концертті тыңдаушылардың 60%-ы адам шығарған музыка деп қабылдаған. Бұл көрсеткіш Вивальдидің түпнұсқа шығармасынан да жоғары — оны тыңдаушылардың 43%-ы адам жазған деп таныған. Сауалнамада музыканың сапасы емес, авторлығы бағаланған.

«Мен, робот» фильміндегі сұрақ есіңізде ме: робот симфония жаза ала ма? Енді бұл сұраққа жаңа жауап бар.

Auggie музыкалық блогының авторы тыңдаушыларға музыкалық үзінділерді ұсынып, олардың адам әлде жасанды интеллект жазғанын анықтауды сұраған. Сол үзінділердің арасында Claude Opus 5.5 моделі Вивальди стилінде жазған до минордағы гобойға арналған концерттің бірінші бөлімі де болды.

Адам музыка шығармас бұрын оның қарқынын, өлшемін, сипатын және музыкалық формасын белгілеген. Ал модель ноталарды жазған. Кейін олар MuseScore бағдарламасында виртуалды аспаптардың көмегімен орындалған. Салыстыру үшін Гендель мен Вивальдидің шығармалары да дәл осындай тәсілмен дыбысталған.

Демек, шығармаға қатысты негізгі параметрлерді адам анықтаған. Бұл модельдің музыканы толықтай өз бетінше жазған автор ретіндегі рөлін бағалауға белгілі бір шектеу қояды.

Жасанды интеллект жазған музыканы қатысушылардың 60%-ы адам шығармасы деп қабылдаған.

• Гендельдің музыкасын — 58%;
• Вивальдидің музыкасын — 43% адам жазған деп таныған.

Сауалнама авторының айтуынша, қатысушылардың жартысынан көбі музыкалық білім алған.

Бір қарағанда, бұл — машинаның жеңісі. Бірақ сауалнамаға қатысушылардан музыканың авторын анықтау сұралғанын ескерген жөн. Бұл сандар тыңдаушыларға ЖИ музыкасы көбірек ұнағанын білдірмейді. Қолжетімді сипаттамада қатысушылар саны көрсетілмеген. Сондықтан 60% пен 58% арасындағы айырмашылық кездейсоқ болуы да мүмкін. Сондай-ақ модель шығарманы неше рет жасап көргені және адамның оған кейін қандай түзетулер енгізгені белгісіз.

Соған қарамастан, бұл мысал назар аударуға тұрарлық. Модель музыкалық ноталар жазбасын жасады. Оны нақты музыкалық өлшемдер бойынша талдауға болады: гармонияны, дауыстардың өзара байланысын, музыкалық фразалардың дамуын бағалауға мүмкіндік бар.

Opus 5.5 жасаған басқа шығармаларды талдағанда, Auggie музыкалық фразалардың бірізді әрі тұтас құрыла бастағанын атап өтеді. Сонымен бірге ол қателер мен үйлесімсіз гармониялардың да бар екенін көрсетеді.

Алайда бұл оқиғада тағы бір маңызды қатысушы бар. Ол — өз күтуі мен көзқарасы бар тыңдаушы.

Journal of Experimental Psychology: Applied журналында жарияланған зерттеуде классикалық музыканың үзінділері тыңдаушыларға оларды жасанды интеллект жазғаны айтылған кезде ұнамай қалған. Ал электронды музыкаға қатысты бөлек экспериментте мұндай әсер байқалмаған.

2025 жылы жарияланған басқа зерттеу өзгеше нәтиже көрсетті. Жасанды интеллект жасаған поп-әндерге олардың машиналық авторлығы көрсетілген жағдайда да сапасы мен ұнамдылығы тұрғысынан төмен баға берілмеген. Кейбір жағымды эмоциялар бойынша бағалар тіпті жоғары болған.

Демек, шығарманың авторы туралы ақпарат біздің музыканы қабылдауымызға әсер етуі мүмкін. Бірақ бұл әсердің бағыты зерттеу жағдайына және музыкалық жанрға байланысты. Қолда бар зерттеулер адамдардың машина жасаған шығармаларды үнемі жақтырмайтынын дәлелдемейді.

Интернеттегі бір сауалнама жасанды интеллект ұлы композиторлармен теңесті дегенді білдірмейді. Дегенмен ол өзімізге шағын тәжірибе жасап көруге мүмкіндік береді.

Өзіңіз жақсы көретін әнді немесе әуенді еске түсіріңіз. Егер оны адам емес, алгоритм шығарғанын білсеңіз, оған деген көзқарасыңыз өзгерер ме еді?