Smart city өлді. Smart city жасасын

«Ақылды қала» термині беделін жоғалтты. Уәде тым көп, нәтиже тым аз. «Қауіпсіздік қамы» деген желеумен қойылған камералар мен ешкім қарамайтын дашбордтар тым көп. Бірақ идеяның өзі өлген жоқ — ол қайта туып жатыр.

Ескі модель (2010–2020)

Қалаға барынша көп датчик, камера және графигі әдемі панельдер сату. Санмен есеп беру: «10 000 IoT-құрылғы орнатылды». Грант алу. Адамдарды ұмыту. Нәтиже — өтелмеген өлі жобалар, ешкім қолданбайтын жүйелер және тұрғындардың сенімсіздігі.

Жаңа толқын (2023–…)

Қалалар технология үшін технология сатып алуды қойып, қолайсыз сұрақтар қоя бастайды: бұл бізге не үшін керек? Кімге нақты қызмет етеді? Әсерді есеп үшін емес, тұрғын үшін қалай өлшейміз? Ең бастысы — деректер мен шешімдерді кім бақылайды?

Тәжірибеде не өзгерді

Копенгаген ауа датчиктерін статистика үшін қоймайды — оны велокөлікке басымдық беру жүйесімен байланыстырады: орталықтағы ауа ластанғанда ақылды бағдаршамдар велосипедшілерге «жасыл толқын» береді. Көлік азайса — ауа тазарады. Тыйым мен айыппұлсыз, жай ғана жұмыс істейді.

Сингапур қаланың цифрлық егізін көрме үшін жасаған жоқ: ол сол арқылы дағдарыс сценарийлерін — су тасқынынан індетке дейін — өткізіп, шешімдерді шынайы өмірде енгізбес бұрын виртуалды сынайды. Бюджет үнемделеді, қате азаяды.

Барселона ірі tech-корпорациялардың монополиясынан бас тартып, қалалық инфрақұрылымды open source-ке көшірді. Енді деректер вендорларға емес, қалаға тиесілі: ашықтық пен бақылау тұрғында қалады.

«Ақылдылықтың» жаңа өлшемдері

- Тұрақтылық — технология тұтынуды арттырмай, көміртек ізін азайтады. - Ашықтық — тұрғындар қандай дерек, не үшін жиналатынын түсінеді. - Өлшенетін әсер — датчик саны емес, өмір сапасы. - Бейімделгіштік — жүйе жылдар бойы қатып қалмай, үйреніп өзгереді. - Инклюзивтілік — технология tech-savvy элитаға ғана емес, бәріне қызмет етеді.

Ең бастысы

«Ақылды қала» енді әр бұрыштағы гаджет пен TED-тегі презентация емес. Ол — тынышырақ жұмыс істейтін, арзанырақ тұратын, корпорацияға емес адамға қызмет ететін және ресурсты жандырмай сақтайтын жүйе. Конференциядағы есеп үшін емес, тұрғын үшін қала.

Егер қалаңыз өзін «ақылды» деп жарияласа, бірақ сіз күнделікті өмірде айырмашылықты сезбесеңіз — бұл ақылды қала емес. Бұл маркетинг.