Алғашқы заңнан жаңа Жарлыққа дейін: цифрлық активтер Қазақстан экономикасына енуде

Арнайы жоба · RD media Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп дайындады

7 шілдеде Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасында цифрлық активтер индустриясын ынталандыру және дамыту жөніндегі шаралар туралы» Жарлыққа қол қойды — бұл алғашқы заңнан толыққанды цифрлық қаржылық инфрақұрылымға дейінгі жолдың келесі қадамы.

Алғашқы заңнан

2023 жылы «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Заң күшіне еніп, саланың ережелерін алғаш рет кешенді түрде айқындады. Одан кейін нарық дами берді: жаңа бастамалар пайда болды — криптоқор мен криптотөлем тетіктерінің пысықталуы, — әрі МФЦА-да халықаралық лицензияланған алаңдардың қатысуы кеңейді. Бұл қадамдар келесі кезеңнің негізі болды.

Екпін экономикаға ауысады

Бұрын басты міндет нарықтың құқықтық негізін қалыптастыру болды. Енді назар — цифрлық активтерді практикалық қолдануда: бизнеске, инвестицияға және халықаралық есеп айырысуға арналған құрал.

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары — Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев: «…Бұл Жарлық — Қазақстанның жаңа буын цифрлық экономикасына көшу үшін стратегиялық негіз болып табылады».

Реттелетін нарыққа бағыт

Мемлекет пайдаланушылар активтерді шетелдік реттелмейтін алаңдардан қазақстандық инфрақұрылымға ерікті түрде аударуы үшін ынталандыру жасайды. Қатар лицензияланған платформалар арқылы жасалатын операцияларға салықтық ынталандырулар пысықталуда. Мақсат — нарық ашықтығы, пайдаланушыларды қорғау, салаға деген сенім.

Бұл не береді

📌 Бизнеске — халықаралық есеп айырысуға арналған цифрлық активтер мен стейблкоиндер экспорт-импорт операцияларының құралдарын кеңейтеді.

📌 Инвесторларға — болжамды реттеу ортасы нарыққа сенімді арттырады.

📌 Елге — цифрлық қаржылық экожүйеге көшу Қазақстанның өңірлік крипто-хаб позициясын нығайтады.

Энергия — цифрлық активке

Кен орындарындағы ілеспе мұнай және табиғи газ цифрлық майнингке арналған автономды генерацияның көзі бола алады — Бірыңғай электр энергетикалық жүйеге қосымша жүктемесіз. Мемлекеттік мұқтаждыққа қажет емес ресурс қосымша экономикалық құндылыққа ие болады.

⚠️ Нәтижені не айқындайды

Жарлықтың көптеген шаралары — шеңберлік: нақты тетіктерді (салықтық ынталандырулар, стейблкоинмен есеп айырысу) мерзімдер мен жауаптыларды белгілейтін жеке іс-шаралар жоспары бекітеді.

«Бұл шаралар саланың барлық қатысушылары үшін — майнерлерден бастап қаржы ұйымдарына дейін — болжамды жағдайлар жасап, Қазақстанның цифрлық қаржылық шешімдердің өңірлік орталығы ретіндегі позициясын нығайтуға ықпал етеді. Жарлықты кешенді түрде іске асыру азаматтардың мүдделерін қорғау және қаржы жүйесінің қауіпсіздігі қағидаттарын қатаң сақтай отырып, бизнес пен инвесторлар үшін мүмкіндіктерді кеңейтуге мүмкіндік береді деп күтіледі».

— Ғиззат Байтұрсынов, Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі

Дереккөздер: ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің баспасөз релизі, 13.07.2026 (бастапқы дереккөз) · «Цифрлық активтер туралы» Заң (adilet.zan.kz) · AFSA — МФЦА криптобиржалары · Kazinform