1929 жылы нарық электр желілерін сатып алды. 2000 жылы — оптикалық талшықты. 2026 жылы GPU сатып алып жатыр

Дайындаған RD media

Тарих инфрақұрылым — нашар бизнес демейді. Ол былай дейді: нарық оның аса жоғары пайда әкелу қабілетіне жүйелі түрде артық төлейді. 1920 жылдары бұл ставканың символдарының бірі Сэмюэль Инсуллдың электр холдингтер империясы болды — ол 1929 жылғы дағдарыстан аман қалмады, ал 1935 жылғы заң АҚШ электр энергетикасын реттелетін коммуналдық салаға айналдырды. 2000 жылдардың басында магистральдық телекомдар жүздеген мың шақырым оптикалық талшық төсеп жатты — dot-com дағдарысынан кейін көптеген операторлар капитализациясының 80–95%-ын жоғалтты, ал төселген талшық жылдар бойы толық жүктелмей қалды. Google мен Amazon ең ірі инфрақұрылымдардың қатарын салды — бірақ негізгі құндылықты оның үстіндегі платформалар мен сервистер жасады.

Не белгілі

📌 2026 жылғы 15 маусымда Қазақстан Firebird және Nvidia компанияларымен $10 млрд көлеміндегі келісімдерге қол қойды: Екібастұздағы «Деректер орталықтарының алқабы», 100 мыңға дейін GPU, қуаты кемінде 1 ГВт.

📌 AI-Farabium — әлемдік TOP500 тізімінде 103-орында; «Қазақтелеком» деректері бойынша, оның қуаты 100%-ға жүктелген. Қазан айында Қосшыда Nvidia B300 негізіндегі кластер іске қосылады — жоба бойынша үш есе қуатты.

Елдің ставкасы

✅ Нақты артықшылықты — Еуропа мен АҚШ-тағыдан 2–3 есе арзан тарифтегі электр энергиясын (Forbes Kazakhstan бағалауы) — есептеу қуатына айналдыру. Firebird-пен жасалған келісімшарт көрсетіп отыр: бұл стратегия ірі халықаралық капиталды тартып үлгерді.

Тәуекелдер

⚠️ Ғимараттар мен қосалқы станциялар — ондаған жылға арналған актив. Ішіндегі темір — олай емес: қарқынды жүктеме кезінде GPU-дың физикалық ресурсын 1–3 жылға бағалайды, ал гиперскейлерлер оны 5–6 жылда амортизациялайды. 2000 жылдардағы толық жүктелмеген оптикалық талшықтың YouTube-ті күтуге уақыты болды. AI-үдеткіштерде мұндай қор айтарлықтай аз.

⚠️ Негізгі жаңа кластерлер бір жеткізушінің чиптеріне құрылған. Бұл — стратегиялық тәуелділік: АҚШ экспорттық саясатының өзгеруі жобаның экономикасын тікелей өзгерте алады.

Біздің көзқарас

Тарих қайталанса, есептеулердің өзі бірте-бірте жаппай тауарға айналады, ал негізгі қосылған құн модельдерге, деректерге және қосымшаларға ауысады. Тарих инфрақұрылым салғаны үшін сирек жазалайды — оның үстінде жасалатын нәрсенің жоқтығы үшін жазалайды. Басты сұрақ — Қазақстан AI-үдеткіштердің қазіргі буынының өмірлік циклі ішінде осы инфрақұрылымның үстіне не салып үлгереді.

Келесі материалда AI тізбегінің қай деңгейінде бүгінде негізгі құн жасалатынын талдаймыз — есептеу инфрақұрылымында, модельдерде әлде қолданбалы сервистерде.

Источники: Пресс-служба Правительства РК / Kapital.kz · Forbes.kz — соглашения · Forbes.kz — AI-государство · Kapital.kz — Косшы

REAL DIGITAL в Telegram