ЖИ және ақша · 2-бөлім

Осы онжылдықтың соңына дейін ЖИ-инфрақұрылымға $4–5 трлн салынуы мүмкін. Жасанды интеллект (ЖИ) кірістің маңызды көзіне айналуы тиіс. Қазіргі ЖИ-«буманың» басты тәуекелі экономикалық қайтарымның жылдамдығына байланысты.

*Дайындаған RD Analytics*

Бірінші бөлімде қызметкерлердің өнімділігінің өсуі компания пайдасының өсуіне әлі кепілдік бермейтінін талдадық. Бірақ бұл мәселенің екінші деңгейі бар. Жекелеген компаниялар ЖИ-өнімділікті ақшаға жеткілікті жылдам айналдыра алмаса, бұл ауқымды деңгейде бүкіл экономикада ЖИ-ге жұмсалатын шығындарды үнемі арттыруға деген дайындықты шектейді.

Мұнда тізбек бар: өнімділік → корпоративтік ROI → ЖИ шығындары → ЖИ индустриясының кірісі → инфрақұрылымның өтелуі → valuations.

Соңғы айларда бұл тізбекке Apollo Global Management-тің бас экономисі Торстен Слок жиі назар аударып келеді.

Қазірге дейін ЖИ сатушылары жақсы табыс табуда

Apollo ірі технологиялық компанияларды S&P 500 индексінің қалған бөлігінен — шартты түрде S&P 493-тен — бөлек қарауды ұсынады. Технологиялық сектордың рентабельділігі соңғы жылдары айтарлықтай өсті. Экономиканың қалған бөлігінің көп бөлігінде мұндай секіріс әзірге байқалмайды.

Apollo бұл тек ЖИ әсері деп мәлімдемейді, бірақ дәл осы алшақтықты назарда ұстауды ұсынады.

Жүздеген миллиард доллар чиптер, бұлтты инфрақұрылым, деректер орталықтары және модельдерге бағытталған. Бірақ инвестициялық циклдің тұрақтылығы үшін қаржылық нәтиже уақыт өте келе ЖИ соңғы сатып алушыларына да байқалуы тиіс.

Дәл олардың ROI компаниялар модельдерге, бағдарламалық қамтамасыз етуге және есептеулерге жұмсалатын шығындарды қанша уақыт арттыруға дайын екенін анықтайды.

Қазірге дейін Apollo жағдайды былай қатты сипаттайды:

ЖИ-capex ЖИ сатушыларының экономикасында оны сатып алушылардың экономикасына қарағанда әлдеқайда анық көрінеді.

Қазіргі бағалаулар бұл өзгереді деп болжайды.

$4–5 трлн математикасы

Наурызда Apollo салынудағы ЖИ-инфрақұрылымның экономикасын бағалауға тырысты.

Компания бұл есептеуді back-of-the-envelope math деп атайды. Бұл сценарийлік баға, нақты болжам емес.

Бірақ масштаб көрнекі.

Apollo 2030 жылға дейінгі ЖИ-инфрақұрылымы үшін есептеу қуаттарының жиынтық құнын (cost of compute) шамамен $4–5 трлн деп бағалайды.

Мұндай капитал қолайлы табыс әкелуі үшін 2030 жылға қарай жылдық ЖИ-кірісі Apollo есебі бойынша $1,5–2 трлн-ға жетуі тиіс.

Салыстыру үшін: Apollo жаңа ЖИ-қосымшаларының 2025 жылғы кірісін небәрі $35–65 млрд деп бағалайды.

2030 жылға қарайғы $2 трлн — бұл бүгінгі корпоративтік бағдарламалық қамтамасыз ету мен онлайн-жарнама нарықтарының жиынтық көлеміне шамалас.

ЖИ әлемдік экономикадағы жаңа кірістің ең ірі көздерінің бірін құруы керек.

$2 трлн кім төлейді?

Инвестор үшін басты сұрақ: жыл сайын $1,5–2 трлн кім төлейді?

Ақшаның бір бөлігі бар бағдарламалық қамтамасыз ету, жарнама және басқа цифрлық өнімдерден түсуі мүмкін. Бірақ негізгі бөлігі жаңа ЖИ-өнімдері мен қызметтерінен пайда болуы тиіс.

Мұнда ЖИ индустриясының экономикасы тікелей сериямыздың бірінші бөліміндегі мәселеге тап болады.

ЖИ жеткізушілері триллиондаған жаңа табыс алуы үшін олардың клиенттері өздерінің қаржылық нәтижесін көргені жөн.

Пайдаланушылар саны не токендер саны өседі дегенді ғана көріп ЖИ бюджетін шексіз ұлғайтуға болмайды.

Ерте ме, кеш пе CFO сұрайды:

компания оған не алды?

Көбірек токен көбірек пайда емес

ЖИ-де тағы бір экономикалық парадокс бар.

Inference құны төмендеп келеді. Модельдер тиімдірек болып жатыр. Бәсеке артуда. Қарапайым сұраныстарды арзанырақ модельдерге жіберуге болады.

ЖИ таралуы үшін бұл керемет жаңалық.

Инфрақұрылым инвесторлары үшін — әрқашан емес.

Слок назар аударады: көптеген сценарийлер үшін инференс құны (cost per token) өте төмен деңгейлерге ұмтылса, ЖИ қолданысының жарылыс тәрізді өсуі hyperscalers кірісінің сәйкес өсуіне кепілдік бермейді.

Мынадай жағдай мүмкін:

ЖИ әлдеқайда көп қолданылады,

compute өседі,

токен саны артады,

ал монетизация әлдеқайда баяу өседі.

Көбірек токен көбірек пайданы білдірмейді.

Компанияның J-қисығы инвестор үшін ROI runway болады

Бірінші бөлімде өнімділіктің J-қисығы туралы айттық.

Жаңа технология ұйым оған бейімделіп үлгергенше бұрын пайда болады. Алдымен инвестициялар, интеграция, оқыту және процестерді өзгерту жүреді. Қаржылық нәтиже кейінірек келеді.

Слок дәл осы мәселеге басқа тұрғыдан қарайды және ROI runway ұғымын қолданады.

Компаниялар өз J-қисығының төменгі бөлігінде тұрған кезде, инвесторлар олардың болашақ сұранысына арналған инфрақұрылымнан нәтиже күте бастауы мүмкін.

Сондықтан ЖИ «буманың» басты тәуекелі екі уақыттың сәйкессіздігінде болуы мүмкін: корпоративтік және инвестициялық.

Бес ай ма, бес жыл ма?

Технологиялық компания үшін AI-ді цифрлық өнімге енгізу салыстырмалы түрде оңай.

Банкте legacy-жүйелер, реттеу және тәуекел пайда болады.

Өнеркәсіпте ЖИ-ді физикалық процестер мен жабдықтармен интеграциялау керек.

Денсаулық сақтауда жауапкершілік пен қауіпсіздік мәселелері туындайды.

Мемлекеттік секторда сатып алулар, реттеу, деректер және ұйымдық инерция қосылады.

Технологиялық мүмкіндік экономикалық нәтижеден әлдеқайда ерте пайда болуы мүмкін.

Мұнда уақыт критикалық маңызға ие.

Инфрақұрылым қазір салынып жатыр.

GPU қазір сатып алынып жатыр.

Қаржыландыру қазір тартылып жатыр.

Деректер орталықтары іске қосылған сайын амортизация есептілікте бейнелене бастайды.

Соңғы клиенттердің ROI-і кейінірек келуі мүмкін.

Бұл бірнеше айға созылса не бірнеше жылға созылса — valuations үшін өте үлкен айырмашылық.

Шартты түрде:

CAPEX және қаржыландыру — қазір.

Амортизация — қуаттар іске қосылған сайын.

ROI — кейінірек.

Бұл алшақтық ұзарған сайын, бүкіл инвестициялық құрылымға қысым күшейеді.

Бұл көпіршіктің бар екенін дәлелдемейді

ROI баяулауы ЖИ-ді пайдасыз ете қоймайды.

Үлкен CAPEX өзі-ақ көпіршіктің бар екенін дәлелдемейді.

ЖИ XXI ғасырдың маңызды технологияларының біріне айналуы мүмкін деген сценарий мүмкін.

Компаниялар постепенді процестерді қайта құрады. Өнімділік өседі. Жаңа өнімдер мен нарықтар пайда болады. ЖИ индустриясы нәтижесінде зор табысқа жетеді.

Бірақ бұл бәрі кейбір активтердің бүгінгі бағасы болжағаннан баяу жүріп жатыр.

Сол жағдайда технологиялық болжам дұрыс болып шығады.

Инвестициялық болжам — тым оптимистік.

Инвестор неге назар аударуы керек

GPU сатылымы, compute өсуі және деректер орталықтары саны — бұл тек картинаның бір бөлігі.

Келесі маңызды көрсеткіш тізбек бойынша әрі қарай жатыр:

ЖИ үшін төлеп жатқан компаниялардың қаржылық нәтижесін байқарлықтай жақсарта бастады ма?

Олардың бизнес деңгейіндегі өнімділігі өсуде ме?

Маржа жақсаруда ма?

Жаңа табыс пайда болды ма?

Компаниялар AI бюджеттерін арттыруды жалғастыру үшін жеткілікті үлкен ROI ала ма?

Жауап постепенді түрде оң бола бастаса, триллиондық инфрақұрылым экономикалық негіз алады.

Егер бұл процесс созылса, инвестициялар мен нәтиже арасындағы алшақтық бұрынғыдан да маңызды бола түседі.

Сондықтан S&P 493 ЖИ «бумының» индикаторы ретінде GPU сатылымынан кем түспеуі мүмкін.

Ұлы технология ұлы инвестицияны кепілдік бермейді

Тарих бұл айырмашылықты бұрыннан көрсеткен.

Теміржолдар, электр энергиясы, автомобиль және интернет экономиканы өзгертті.

Бірақ технологияның зор қоғамдық құндылығы оны қаржыландырғандардың бәріне бірдей табыс кепілдігін бермеді.

Кіру бағасы, бәсеке, капитал құны, салынған инфрақұрылым көлемі, және ең бастысы — уақыт маңызды рөл атқарады.

Серияның бірінші бөлімінде біз сұрақ қойдық:

компания ЖИ арқасында үнемделген уақытты ақшаға айналдыра ала ма?

Енді сұрақ ауқымды деңгейде қойылып отыр:

миллиондаған компания мұны ЖИ инфрақұрылымына жұмсалған триллиондаған долларды ақтайтындай жылдам жасай ала ма?

Біріншісіне корпоративтік ROI байланысты.

Екіншісіне — бүгінгі ЖИ активтерінің бағалануының едәуір бөлігі байланысты.

ЖИ ұлы технология болуы мүмкін, әрі сонымен қатар болашақ табысы үшін тым жоғары баға төлеген адамға нашар инвестиция болып шығуы мүмкін.

---

Дереккөздер

• Apollo Global Management / Torsten Slok — The Buyers of AI Are Still Waiting for the Payoff

https://www.apollo.com/wealth/insights-news/insights/daily-spark/the-buyers-of-ai-are-still-waiting-for-the-payoff

• Apollo Global Management / Torsten Slok — AI: The ROI Runway Could Be Long Outside the Tech Sector

https://www.apollo.com/wealth/insights-news/insights/daily-spark/ai-the-roi-runway-could-be-long-outside-the-tech-sector

• Apollo Global Management — The Balance Sheet Behind the AI Revolution

https://www.apollo.com/insights-news/insights/2026/03/balance-sheet-behind-the-ai-revolution

*Дайындаған RD Analytics*