🏆 Джон Хопкрофт: алгоритмдері әр смартфонда жұмыс істейтін адам

🏆 Джон Хопкрофт: алгоритмдері әр смартфонда жұмыс істейтін адам

1986 жылы Джон Хопкрофтқа Тьюринг сыйлығы (информатика саласының ең беделді марапаты) табысталғанда, ол 48 жаста еді.

Бүгін оған 87 жас, бірақ ол Cornell University-де дәріс берудi және бүкіл әлем бойынша лекция оқуды жалғастыруда.

Бірақ алдымен түсінеік: бұл адам кім және оның жұмысы интернет қолданушылардың әрқайсысына неліктен маңызды?

Тьюринг сыйлығы дегеніміз не?

Информатика саласындағы Нобель сыйлығын елестетіңіз. Оны жылына бір-екі ғалымға революциялық жетістіктері үшін береді. Тарих бойынша оны 80-нен аз адам алған.

Джон Хопкрофт оны 1986 жылы әріптесі Роберт Тарьянмен бірге «алгоритмдер мен деректер құрылымдарын жасау және талдаудағы іргелі жетістіктері үшін» алды.

Қарапайым мысалмен түсіндірейік.

Таныстыру есебі.

Елестетіңіз: 100 ер адам мен 100 әйел бар. Әрқайсысы қарама-қарсы жыныстағы 10 адамның тізімін жасады — өздері таныссын деген адамдар. Сұрақ: өзара ұнасым болатын жұптардың максималды санын қалай табуға болады?

Қарапайым сияқты? Мұны қолмен шешіп көріңіз. Қанша нұсқаны қарастыру керек? Миллиондаған.

Ал енді 100 адамның орнына миллиард әлеуметтік желі қолданушысы немесе миллион бос орын мен миллион іздеуші болса ше?

Хопкрофт-Карп алгоритмі бұл есепті жылдар емес, секундтарда шешеді.

Бұл қай жерде қолданылады?

Нысандар арасындағы байланысты табу қажет барлық жерде:

• Ұсыныс жүйелері (Netflix фильмдер, Spotify музыка ұсынады)
• Іздеу жүйелері (Google сәйкес беттерді табады)
• Әлеуметтік желілер (Facebook/Instagram достарды ұсынады)
• Логистика (жүк көліктерін маршруттарға қалай бөлу)
• Маркетплейстер (сатушылар мен сатып алушыларды қосу)

«Сізге ұнауы мүмкін» немесе «Ұқсас тауарлар» деген жазуды көрген сайын — перде артында Хопкрофт идеяларына негізделген алгоритмдер жұмыс істеп тұрады.

Ұстаздардың ұстазы

Бірақ Хопкрофттың басты жетістігі — алгоритмдер емес. Бұл адамдар.

55+ жылдық педагогикалық қызметінде ол 34 PhD аспирантын дайындады. Олардың әрқайсысы тағы ондаған студентті дайындады. Тамыры Хопкрофтқа кететін ғалымдардың тұтас «генеалогиялық ағашы» пайда болды.

Бүкіл әлем оқитын оқулықтар

Хопкрофт — информатика бойынша 4 классикалық оқулықтың соавторы. Ең танымалысы — "Introduction to Automata Theory, Languages, and Computation".

Бұл оқулық CS студенттері үшін 50 жылдан бері «інжіл» болып табылады. Оны сіздің сүйікті бағдарламашыларыңыз, стартап негізін қалаушылар, нейрожелі жасаушылар оқыды.

87 жасында да іске сәт

Хопкрофт зейнеткерлікке шықпады. Соңғы 10+ жылда ол Қытайға үнемі барып, Шанхай Цзяо Тун университетінде дәріс оқып, Азиядағы IT-білімді дамытуға көмектесуде.

Неліктен?

Өйткені ол түсінеді: информатиканың болашағы тек Кремний алқабы емес. Бұл — бүкіл әлем.

Ол Қазақстанға не үшін керек?

Хопкрофт «стартап ашайық» деген ұғым емес. Ол іргетас туралы. Болашақ бағдарламашылар, зерттеушілер, ЖИ жасаушыларды қалай дұрыс оқыту туралы.

Қазақстан мамандандырылған ЖИ зерттеу университетін ашуды жоспарлауда. Мұны қалай жасау керегін әлем деңгейіндегі университеттерде 55 жыл дәріс берген адамнан артық кім айтады?

Оның азиялық университеттермен жұмыс тәжірибесі аса құнды. Ол батыстық білім моделін жергілікті ерекшеліктерге бейімдеуді біледі.

💡 Қарапайым тілмен:

Джон Хопкрофт — бұл:

• Компьютерлер миллиондаған нысандар арасындағы байланысты жылдам табу жолдарын ойлап тапқан адам
• Бүкіл әлем бойынша бағдарламашылар оқитын оқулықтар жазған адам
• Информатиканы алға жылжытатын ғалымдар ұрпағын тәрбиелеген адам

Оның жұмысы — барлық заманауи интернет тұрған көрінбейтін іргетас.

Ертең Омар Аль-Олама туралы айтамыз — 27 жасында ЖИ министрі портфелін алған ОАЭ-нің ең жас министрі.

REAL DIGITAL

#ai #aicouncil #digital