📗🌐 Глоссарий — «Ақша 2.0» | #3.5: Әлемдік қаржының екі контуры: биткоин CBDC-ге қарсы

АҚШ биткоин мен долларлық стейблкоиндерге бет алды, орталық банктің цифрлық валютасын (CBDC) дамытудан бас тартты. Қытай керісінше таңдау жасады: криптовалюталарды шектеді және цифрлық юань дамытады. Екі ірі экономикалық блок әр түрлі бағытта жылжып жатыр — және екеуі де бір мезгілде әрекет етеді.

Бірінші контур — доллар:

АҚШ реттеушілік мойындауы бар жеке цифрлық ақшаға бет алды. Биткоин мемлекеттік стратегиялық резервтер жүйесіне енгізілді. Стейблкоиндер GENIUS Act арқылы құқықтық негіз алды. Бүгінгі таңда айналымда шамамен $230 млрд стейблкоин бар — 99%-дан астамы долларға байланған.

Екінші контур — юань:

Қытай керісінше бағытта жылжиды. Криптовалюталар шектелген, цифрлық юань (e-CNY) — мемлекеттік жоба. Пилоттың іске қосылуынан бері e-CNY шамамен $2,3 трлн сомаға 3,4 млрд-тан астам транзакция өңдеді. Қатар mBridge жұмыс істейді — Қытай, Гонконг, Тайланд, БАӘ және Сауд Арабиясы орталық банктері арасындағы трансшекаралық есеп айырысу платформасы. Транзакциялар көлемі $55 млрд-тан асты, есеп айырысулардың 95%-дан астамы цифрлық юаньда.

Үшінші контур — еуропалық:

ЕОБ цифрлық еуроны Еуропаның стратегиялық автономиясының құралы ретінде дамытуда. БЕС (Банк халықаралық есеп айырысулары, BIS) G7 елдерінің жеті орталық банкі мен JPMorgan, Citi және HSBC-ті қоса алғанда қырықтан астам жеке банктің қатысуымен трансшекаралық есеп айырысу платформасы — Agorá жобасын үйлестіреді.

Не маңызды екенін түсіну:

Үш контур бір-бірінің орнына емес, қатар өмір сүреді. Доллар стейблкоиндер арқылы үстемдігін сақтайды. Юань және еуропалық контурлар әзірше шектеулі қатысушылар шеңберін қамтиды. Ешбір жүйе бар инфрақұрылымды алмастырған жоқ.

Қазақстанның Ұлттық банкі mBridge жобасының бақылаушылары қатарына кіреді — бұл мәртебе БЕС-тің ашық құжаттарында тіркелген.

Үш контур — жеңімпаздар да, жеңілгендер де емес. Бұл ақшаны ұйымдастырудың әр түрлі модельдері. Дәл олардың бәсекесі айналасында бүгінгі таңда әлемдік қаржы жүйесінің жаңа архитектурасы қалыптасуда.

Бес шығарылым бойы біз орталық банктің ақша принтерінен әлемдік қаржы архитектурасының жаһандық қайта құрылуына дейін жол жүрдік. Ақша — тек технология ғана емес. Бұл институттар, құқық және сенім.

Дереккөздер:

Atlantic Council — CBDC Tracker

BIS — Project mBridge

BIS — Project Agorá

REAL DIGITAL

#Макро #CBDC #Биткоин #Доллар #Глоссарий_Деньги_2.0