KPMG: ЖИ-дегі алшақтық 40 тармаққа жетті. Көшбасшылар бақылау құрады, қалғандары жай енгізеді

Қаржы функциясында агенттік ЖИ (жасанды интеллект) қолданатын компаниялар негізгі көрсеткіштер бойынша қалғандарынан 32-40 пайыздық тармаққа алда келеді. KPMG 20 елден 1 013 басшыны сауалнамаға тартты. Алшақтықты енгізу жылдамдығы емес, құрылған бақылаудың сапасы анықтайды.

ЖИ ең үлкен әсерді пайымдау қажет тапсырмаларда береді: компаниялардың 70%-ы шешім сапасының жақсарғанын, 71%-ы жылдамдықтың, 64%-ы болжам дәлдігінің артқанын хабарлайды. Транзакциялық процестер де жақсарады, бірақ негізгі әсер пайымдау тапсырмаларында шоғырланған.

Банктер мен технологиялық компаниялар көш бастап тұр: құрылымдалған деректер мен реттеушілік тәртіп ЖИ үшін негіз қалады. Денсаулық сақтау мен тұтынушылық сектор негізгі көрсеткіштер бойынша 27-29 тармаққа артта қалады. Себебі — деректерде: бытыраңқы дереккөздер мен ескірген жүйелер ЖИ мүмкіндіктерін шектейді.

ЖИ бойынша аудиторлық дәлелдемелерді тиімді қалыптастыра алатын ұйымдар (audit readiness) нәтижелерді 3-6 есе жоғары көрсетеді. Қателерді азайту бойынша — 33%-ға қарсы 6%. Ауқымды деңгейде кеңеюге деген сенімділік бойынша — 42%-ға қарсы 14%.

Барлық ұйымдардың небәрі 42%-ы осындай дайындыққа ие. Агенттік ЖИ көшбасшылары арасында бұл көрсеткіш 60%-ды құрайды. Олардың басымдығын технологияны қолдану фактісі емес, дәл осы аудитке дайындық түсіндіреді. Бірақ көшбасшылардың өзінде де инфрақұрылым толық құрылмаған: олардың небәрі 29%-ы ЖИ енгізу қай жерде сәтсіздікке ұшырайтынын ресми түрде тіркейді. Көпшілігі ЖИ-ды осы негізсіз ауқымды деңгейде кеңейтіп жатыр.

Бақылау — ЖИ-ды ауқымды деңгейде кеңейтудің шарты.

Негізгі кедергілер екі жыл ішінде өзгерген жоқ. 36% деректер сапасын кедергі әрі мүмкіндік ретінде бірдей атайды. 38% команданы қайта оқытады, ал небәрі 28% ғана жалдау тәсілін өзгертеді. «ЖИ-ды пайдалануды үйрету» мен «аралас команда құру» арасындағы алшақтық сақталып отыр.

Data-сауаттылық — деректер сапасын бағалау, ЖИ қорытындыларын түсіндіру және бизнеске жеткізе білу қабілеті — негізгі құзыретке айналып барады. Оған қоса модельдердің қорытындыларын тексеру үшін этикалық пайымдау мен сыни ойлау қажет.

KPMG-нің 4 басымдығы:

ЖИ-ды пайымдау тапсырмаларына бағыттау: жоспарлау, болжамдар, тәуекелдер және коммерциялық талдау.Бақылауды енгізумен қатар құру: аудит-трек, құжаттама, дәлелдеме базасы.KPI-ды бақылаудан өлшеу инфрақұрылымына көшу: тексеруге дайындық.Жұмыс күшін қалыптастыру: қаржы функциясына қандай құзыреттер қажет екенін қайта пайымдау.

KPMG Кавказ және Орталық Азия консалтинг департаментінің басшысы, серіктес Тимур Омашевтің пікірінше, өңір компаниялары ЖИ-ды оның қабылдауға көмектесетін шешімдердің сапасы арқылы бағалауға көбірек ден қоюда.

Бәсекелестік артықшылықты операциялық процестердегі ЖИ оркестрациясы жасайды. ЖИ бәрі жерде қолданылатын болды: компаниялардың 75%-ы оны пайдаланады. Айырмашылық енді оның қалай интеграцияланғанында және шешім сапасын қалай арттыратынында. Бақылауды процеске бастапқыдан-ақ енгізетін компаниялар жинақталған әсерге қол жеткізеді. Оны кейінірек қосатындар сәтсіздіктерге, реттеушілік кідірістерге және сенімнің төмендеуіне тап болады.

Дереккөздер:

KPMG Global AI in Finance 2026 — есептің толық нұсқасы