🇰🇿 Си Цзиньпиннің ЖИ туралы сөзі: төрт әдемі қағида және үш нақты қадам

Подготовлено RD media

Президентіміздің Шанхайға сәтті сапары мен $15 млрд келісім туралы біз жазып қойған едік. Бірақ ең бастысы — Си Цзиньпиннің бағдарламалық сөзі — назардан тыс қалды, ал ол келісімдерден де қызық. Біз оның толық түпнұсқасын ресми қытай БАҚ-тан (ҚХР СІМ, Синьхуа) алып талдадық. Сыртынан — төрт тегіс қағида: ашықтық, қауіпсіздік, өркениеттер сұхбаты, БҰҰ рөлі. Ал астарында — үш нақты қадам.

📌 Бірінші қадам: қару ретіндегі open-source

Си «ашық бастапқы кодты қолдауға» шақырады. Идеализмнің астарында — есеп: арзан ашық қытай модельдері жабық америкалық модельдерге қарсы. Осылайша Қытай АҚШ ақылы әрі шартты түрде жететін Жаһандық Оңтүстік нарықтарына кіреді. Жекелеген модельдерді ақшалауда ұтылса да, ол өз экожүйесін тарату арқылы ұтады.

📌 Екінші қадам: АҚШ-қа атаусыз соққы

Түйінді сөз — «ұлттық қауіпсіздікті сылтау етпеу» және өз қауіпсіздігін өзгенікінен жоғары қоймау туралы үндеу. Есім аталмайды, бірақ мекенжай айқын: бұл — чиптерге америкалық экспорттық бақылау мен «small yard, high fence» саясаты туралы. Қытай шеңберді аударып тастайды: есептеу қуатына қолжетімділік әділ дамудың мәселесі ретінде ұсынылады.

📌 Үшінші қадам: БҰҰ-дан тыс институт

Сөзде БҰҰ рөлі мадақталады — сол күні Шанхайда WAICO, ЖИ-ді басқару жөніндегі дүниежүзілік ұйым, ҚХР-да, БҰҰ жүйесінен тыс құрылады. Бейжің сақтандырады: егер БҰҰ бағыты тұралап қалса, оның қолында өз ауырлық орталығы бар қатар алаң дайын тұр.

🔥 Бөлек тәсіл: «Мацзу»

30 елге уәде етілген метеоболжам жүйесіне теңізшілердің қамқоршысы әрі апаттан қорғаушы құдай есімі берілді. Осындай атаумен шыққан экспорттық IT-өнім сигнал жібереді: қытай технологиясы — ізгі ниетті қорғаныш. Байқамай қалу оңай, бірақ нәзік брендинг тәсілі.

Үш қадамның да артында бір мақсат бар: жаңа ЖИ дәуірінің ережелерін жазатын автор болу және Жаһандық Оңтүстікті өз соңынан ерту. Ал өз модельдері жоқ елдер үшін бұл ұсыныс шынымен тартымды — сондықтан ол жұмыс істейді.

Қазақстан бұл құрылымда да қатысушы — ол WAICO-ның 29 негізін қалаушысының қатарына кірді. Бұл мәртебе не береді — келесі жазбада.

Дереккөздер:

• ҚХР СІМ — Си сөзі туралы
• Синьхуа — сөздің толық мәтіні
• Caixin — WAICO, 29 ел