Акциялар блокчейнге өтіп жатыр. Қаржы платформалары қор нарығының жаңа қабатын не үшін құрып отыр

Nvidia акциясын бүгіні әдеттегі брокер арқылы сатып алуға болады. Немесе оны криптоәмиянға токен түрінде алуға да болады. Бұл токенді басқа біреуге беруге, кепіл ретінде пайдалануға немесе өзге де қаржылық операцияларда қолдануға рұқсат етілген. Оның үстіне, Nasdaq биржасы жабық тұрса да, бұл әрекеттер тәулік бойы жүзеге аса береді.

Бұл әлдеқашан эксперимент деңгейінен шығып кетті.

24 тамызда Coinbase өз бетінше жұмыс істейтін Base блокчейн-желісінде Apple, Nvidia, Meta және Alphabet компанияларының токенизацияланған акцияларын іске қосты. Әрбір токеннің артында реттелетін кастодианда сақталған нақты акция тұр. Токенді криптоәмиянға өз бетінше сақтауға және блокчейн-қосымшалардың ішінде пайдалануға болады.

Robinhood бұл бағытта басқа жағынан келе жатыр. Жеке инвесторларға арналған инвестициялық платформа ретінде қалыптасқан бұл компания 1 шілдеде өзінің Robinhood Chain блокчейнін іске қосты. Онда токенизацияланған акциялармен тәулік бойы сауда жасауға болады, ал токендердің өзін, мысалы, кепіл ретінде қолдануға болады.

Егер кәдімгі акция нарығы қазірдің өзінде тамаша жұмыс істеп тұрса, неге ірі екі жария қаржы компаниясы бұл іске кірісті?

Мұның жауабы — токенизация акциямен жұмыс істеу мүмкіндіктерін кеңейте түседі. Бұл ретте акцияның өзі бұрынғы күйінде қалады.

Токенизацияланған акция дегеніміз не

Nvidia мысалын алайық.

Бүгінде жеке инвесторлардың көпшілігі оны мынадай схема бойынша сатып алады:

ақша → брокер → биржа → Nvidia акциясы → брокерлік шот.

Блокчейн басқаша құрылымды ұсынады:

ақша → Nvidia акциясымен байланысқан токен → криптоәмиян → басқа қаржылық қосымшалар.

Сырттай қарағанда айырмашылық шағын болып көрінуі мүмкін. Брокер қосымшасындағы жазбаның орнына әмиян ішінде токен пайда болады.

Алайда түбегейлі айырмашылық бұдан әрі қарай басталады.

Токен блокчейнде өмір сүретіндіктен, басқа қосымшалармен және смарт-контрактілермен (қаржылық операцияларды автоматты түрде орындайтын бағдарламалармен) өзара әрекеттесе алады.

Мысалы:

токенизацияланған Nvidia → кепіл → цифрлық доллардағы несие.

Инвестор Nvidia-дағы экономикалық позициясын жаппай-ақ өтімділік алады.

Немесе басқа нұсқа: токенді орталықтандырылмаған биржаның өтімділік қорына беріп, осы өтімділікті қамтамасыз еткені үшін әлеуетті табыс табуға болады.

Міне, сондықтан мұндай активтерді бағдарламаланатын деп атайды.

Акция тек брокерлік жүйе ішіндегі жазба болудан қалып, басқа бағдарламалар алдын ала анықталған операцияларды автоматты түрде жасай алатын цифрлық активке айналады.

Брокерлер мен биржалар бола тұра бұл не үшін қажет

Акцияны блокчейнде сақтаудың өзі ғана революция жасамайды.

Заманауи инвестор бұлсіз-ақ брокерлік қосымша арқылы Apple немесе Nvidia акцияларын бірнеше секунд ішінде сатып ала алады.

Токенизацияның мәні — активтің басқа қаржылық инфраструктурамен еркін әрекеттесе бастауында.

Қаржы жүйесінің элементтері бөлініп тұр.

Инвестордың бағалы қағаздары бар брокерлік шоты бар. Ақшасы бар банк шоты бар. Несиелендірудің жеке механизмдері бар. Биржалар, депозитарийлер мен клирингтік жүйелер есеп айырысу мен меншік құқықтарының есебін қамтамасыз етеді.

Блокчейн бұл функциялардың бір бөлігін бір цифрлық ортаға жинауды ұсынады:

ақша + активтер + есеп айырысулар + несиелендіру + қаржылық қосымшалар.

Акцияны токенизациялауға болады. Цифрлық доллар стейблкоин түрінде әлдеқашан бар. Смарт-контракт оларды бір-бірімен байланыстыра алады.

Бұл ретте қаржылық операция жаңа қасиетке — бағдарламалануға ие болады.

Coinbase пен Robinhood әр бағыттан бір нүктеге қарай келе жатыр

Дәл осы себепті Coinbase пен Robinhood компанияларының әрекеттерін бір мезгілде бақылау ерекше қызықты.

Coinbase криптовалюта әлемінен шыққан.

Бүгінде бұл акциялары Nasdaq биржасында сатылатын ірі жария қаржы компаниясы. Енді компания дәстүрлі қаржы құралдарын блокчейнге көшіруге тырысып жатыр.

Robinhood қарама-қарсы жақтан келе жатыр.

Компания жеке инвесторларға арналған брокерлік платформа ретінде өсті, ал қазір өзінің жеке блокчейн-инфраструктурасын құрып жатыр.

Coinbase бағыты:

криптовалюталар → блокчейн → дәстүрлі активтер.

Robinhood бағыты:

дәстүрлі брокер → токенизация → блокчейн.

Бірақ түпкілікті идеясы олардың ұқсас: дәстүрлі қаржы активтері блокчейн ішінде тікелей өмір сүріп, пайдаланыла алатын инфрақұрылым құру.

Нарық әзірге шағын. Бірақ қарқынды өсіп жатыр

Әлемдік қор нарығының ауқымымен салыстырғанда, токенизацияланған акциялар әзірге шағын сегмент болып қала береді.

CoinDesk Research деректері бойынша, 2026 жылдың маусым айының соңында жария токенизацияланған акциялардың капитализациясы шамамен 1,53 миллиард долларға жетті.

Жаһандық акциялар нарығы үшін бұл дерлік байқалмайтын шама.

Бірақ сегменттің өзіндегі белсенділік едәуір жылдам өсіп жатыр.

a16z crypto мәліметтері бойынша, маусым айында блокчейндердегі токенизацияланған акциялардың айлық қозғалыс көлемі 9,22 миллиард долларға жетті (бір жыл бұрын бұл көрсеткіш шамамен 53 миллион доллар болатын), яғни 170 еседен астам өсім тіркелді.

Бұл жерде көрсеткіштерді ажырата білу керек.

9,22 миллиард доллар — нарықтың капитализациясы емес. Бұл көрсеткіш акцияларды тікелей сатып алу көлеміне де тең емес. Ол блокчейн ішіндегі токендердің қозғалысын: сауда-саттықты, әмияндар арасындағы аударымдарды, активтерді кепілге қоюды және басқа да операцияларды көрсетеді.

Бірақ дәл осы жағдай қызықты тудырып отыр.

Токенизацияланған акциялар блокчейнде белсенді қолданылып жатыр — олармен нақты жұмыс істей бастады.

Nvidia токені міндетті түрде Nvidia акциясы бола бермейді

Бұл жерде құрылымның негізгі шектеуі жатыр.

«Токенизацияланған акция» атауы брокерлік қосымшадан криптоәмиянға жай ғана көшірілген кәдімгі Nvidia акциясы бар деген әсер қалдырады.

Іс жүзінде заңды модельдер өте қатты ерекшеленуі мүмкін.

Мысалы, Coinbase токенизацияланған акциялары реттелетін сақтауда тұрған нақты акциялармен 1:1 қатынасында қамтамасыз етілген. Токен иесі тиісті базалық активке тікелей талап қою құқығын алады.

Robinhood компаниясының құрылымы басқаша.

Компания оның жаңа Stock Tokens құралдары (сатылым жүріп жаткан кейбір юрисдикцияларда) токенизацияланған борыштық бағалы қағаздар екенін көрсетеді. Олар инвесторға тиісті акцияға немесе ETF-ке экономикалық экспозиция береді. Токен ұстаушы бағалы қағаздың заңды немесе бенефициарлық иесі болмайды.

Яғни, Nvidia деген жазуы бар екі токен бір компанияның бағасын қадағалауы мүмкін, бірақ иелеріне әртүрлі заңды құқықтар береді.

Токенизацияланған акциялардың жаппай таралуы үшін бұл мәселе технологиядан да маңыздырақ болып шығуы мүмкін.

Акцияға заңды түрде кім иелік етеді? Токенді қамтамасыз етуге кім жауап береді? Эмитент немесе кастодиан банкротқа ұшыраған кезде активке не болады? Дивидендтер қалай төленеді? Дауыс беру құқығын кім алады?

Блокчейн активтердің орын ауыстыруын жеңілдетеді.

Бірақ ол меншік құқығы мен реттеуді жоққа шығармайды.

Блокчейн Nasdaq биржасын алмастырмайды. Әзірге

Болып жатқан оқиғалардан қаттырақ қорытынды жасау оңай: қор нарығы блокчейнге көшіп жатыр.

Әзірге олай емес.

Жария токенизацияланған акциялардың капитализациясы шамамен 1,5 миллиард доллармен өлшенсе, әлемдік акция нарығы жүздеген триллион долларды құрайды.

Алшақтық өте үлкен.

Сонымен қатар, дәстүрлі қаржылық инфраструктура блокчейн өзі шеше алмайтын міндеттерді атқарады: реттеу, инвесторларды қорғау, корпоративтік құқықтар, салық салу, эмитенттерді бақылау және дауларды шешу.

Шындыққа жақынырақ сценарий басқаша болуы мүмкін. Блокчейн қор нарығына қосымша технологиялық қабат ретінде еніп жатыр.

Дәл сол үшін Coinbase пен Robinhood әрекеттері жаңа криптотокенаның кезекті іске қосылуынан гөрі қызығырақ.

Алдымен блокчейн цифрлық ақшаларды орын ауыстыруды үйренді.

Дәстүрлі банк төлем инфраструктурасынсыз тәулік бойы пайдалануға болатын цифрлық долларлар — стейблкоиндер пайда болды.

Енді осындай логиканы акцияларға қолдануға тырысып жатыр.

Олардан кейін облигациялар, қорлар және басқа да қаржы активтері келе жатыр.

Егер бұл үдеріс жалғасатын болса, криптобумның басты нәтижесі криптоиндустрия блокчейн технологиясының төңірегінде құрған инфраструктура болып шығады. Бұл уақытта шығарылған мыңдаған монеталар екінші орында қалады.

Бұрын басты сұрақ криптовалюта кәдімгі ақшаны алмастыра ма деген сұрақ еді. Енді сұрақ қызығырақ: блокчейн әлемдік қаржы нарығы жұмыс істейтін технологиялардың біріне айнала ма?

_RD media дайындаған_

_Материал Coinbase, Base, Robinhood ашық деректері мен салалық зерттеулер негізінде дайындалды. Нарық туралы деректер 2026 жылдың тамыз айына өзекті._