UNIDO (Біріккен Ұлттар Ұйымының Индустриялық даму жөніндегі ұйымы) Қазақстан Республикасының Ұлттық статистика бюросымен (ҰСБ) бірлесіп бір параметрді өзгертті: енді компанияның тіркелген орны бойынша емес, тауардың зауыт аумағынан нақты жөнелтілген орны бойынша есептеледі. Кезең — 2020–2023 жылдар.
Нәтиже: Алматы өнеркәсіптік өндірістің бәсекеге қабілеттілігі бойынша 6-орыннан 18-орынға түсті, Астана — 5-орыннан 19-орынға. Нақты жетекшілер басқа болып шықты — Шығыс Қазақстан, Қарағанды, Павлодар облыстары.
📌 Мәселе зауыттарда емес — деректерде
Онжылдықтар бойы статистика бас компанияның тіркелген орнын есепке алды. Павлодардағы зауытта тапқан пайда алматылық компанияның балансында қалып отырды. Өңірлердің KPI-і осы логикаға негізделген. Мемлекеттік бағдарламалар да солай.
Классикалық garbage in — garbage out, тек ел ауқымды деңгейінде.
📌 Бұл цифрландыру үшін нені білдіреді
Бүгінде мемлекет экономиканы басқаруға арналған ЖИ (жасанды интеллект) құралдарын белсенді түрде құрастырып жатыр. Бірақ UNIDO одан да түбегейлі сұрақ қойды: бұл ЖИ қандай деректермен үйренеді?
Егер өнеркәсіптің базалық статистикасы өндірістің нақты географиясын бұрмалап келген болса — цифрлық модельдер сол қатені жоғары жылдамдықпен және үлкен сенімділікпен қайталай береді.
⚠️ Өңірлер арасындағы алшақтық
Диагностика өзара байланысы әлсіз төрт түрлі өңірлік экономиканы анықтады: мұнай анклавтары, кеңестік индустриялық өзек, мегаполис-хабтар және «жасырын чемпиондар». Атырау және Түркістан облыстары арасындағы жан басына шаққандағы ЖАӨ (жалпы аймақтық өнім) алшақтығы — 12 есе. Осы төрт түрге бір ғана индустриялық саясат — орындаудың емес, архитектураның мәселесі.
💡 Біздің көзқарас:
Oxford Insights-тің Ричард Стирлингі Қазақстанның ЖИ-ге дайындығын талдай отырып, тура айтқан еді: деректерді жариялаңдар — әйтпесе талдаушылар мен тілдік модельдер ел туралы бұрмаланған көрініс жасайды. UNIDO/ҰСБ кейсі — дәл осы қағиданың ішкі көрінісі: деректер шындықты көрсетпей тұрғанда, кез келген басқарушылық шешім елес-сезіммен жұмыс істейді. Оны шенеунік немесе алгоритм қабылдағанының айырмасы жоқ.
Дереккөздер:
Exclusive.kz — Максим Елизаров
#Қазақстан #ДеректерБасқаруы #Цифрландыру #UNIDO #ЦифрлықҚазақстан
Leave a Comment