🇰🇿 Қазақстан әлемдік ЖИ институтының негізін қалаушыларына кірді — оңай жоғалтуға болатын сирек мүмкіндік

Подготовлено RD media

Өткен жазбада біз Си Цзиньпиннің сөзін талдадық. Енді — сол шанхай сапарының бөлек әңгімеге тұрарлық фактісі: Қазақстан WAICO-ның, ЖИ-ді басқару жөніндегі жаңа дүниежүзілік ұйымның, 29 негізін қалаушы елінің қатарына кірді. Әлемде негізін қалаушылар бар болғаны 29, әрі олардың арасында АҚШ жоқ.

📌 Негізін қалаушы мәртебесі неге маңызды

Негізін қалаушы бастауда тұрады: ол жарғыға, ережелерге және техникалық стандарттарға алғашқы күннен әсер етеді. Кейінгі қатысушылар дайынға келеді. Әлемдік технологиялық стандарттарды әдетте ірі мемлекеттердің тар шеңбері белгілейді — ал негізін қалаушылар қатарындағы орын Қазақстанға осы шеңберде ең басынан болуға сирек мүмкіндік береді.

WAICO-ның жарияланған міндеті — ЖИ-дің жаһандық стандарттары мен инфрақұрылымы. Іс жүзінде бұл soft law: тестілеу әдістемелері, бенчмарктар, сертификаттау ережелері, деректерге қойылатын талаптар. Ал бұл ережелерді біреу жазатын болса, дәл сол қандай модельдер белгілі бір салаларға — мемлекеттік секторға, банктерге және т.б. — жіберілетінін, қайсысы жіберілмейтінін де айқындайды. Техникалық стандарт бәріне міндетті шартқа айналады.

⚠️ Бірақ негізін қалаушы орны — әлі дауыс емес

Мәртебенің өзі ықпал бермейді. Ол Қазақстан жұмыс топтарына өз талаптарымен келгенде ғана пайда болады: модельдер мен бенчмарктарда қазақ тілін қолдау, жергілікті орналастыру құқығы, ЖИ-аудитін өзара тану, техникалық органдарда өз инженерлері. Әйтпесе негізін қалаушылық саммиттегі фотосурет болып қалады.

Әзірге WAICO-да не хатшылық, не бюджет жоқ — әрі ол толық күшіне енер ме, ол әлі белгісіз. Бірақ дәл сондықтан сәт маңызды: Қазақстан орта мемлекеттер сирек алатын орынды иеленді. Енді, стандарттар енді ғана жазыла бастаған кезде, бұған белсене қатысу маңызды.

Дереккөздер:

• Caixin — WAICO, 29 ел
• Astana Times — Тоқаев ОА кеңсесі туралы