Қытай сауда орталықтары ғалымдардың портреттерін жарнама экрандарына шығарды

RD media дайындады

Қытайдағы сауда орталықтарының қасбеттері мен цифрлық экрандарында ғалымдардың алып портреттері пайда болды. Кейбір орталықтар оларға жеке жарнама орындарын бөлсе, енді біреулері ғалымдардың бейнелерін жарнамалық материалдардың кезегіне қосты. Осылайша, келушілер ғарыш саласының, ауыл шаруашылығы мен медицинаның дамуына үлес қосқан тұлғалармен таныса бастады.

Плакаттарда Қытайдың зымыран-ғарыш бағдарламасының негізін қалаушылардың бірі Цянь Сюэсэнь, будандастырылған күрішті дамытуға зор үлес қосқан Юань Лунпин және безгекке қарсы тиімді дәрілердің жасалуына негіз болған артемизининді зерттеген Нобель сыйлығының лауреаты Ту Юю бейнеленген.

Бір плакат бірнеше қалаға қалай тарады?

2026 жылғы тамыздың басында Шаньдун провинциясындағы Хэцзэ қаласына қарасты Шаньсянь ауданындағы Yinzuo сауда орталығының қасбетіне Цянь Сюэсэньнің портреті ілінді.

Портреттің жанында табандылық туралы сөз және осындай тұлғалардың құрметке лайық екенін, олардың есімі кейінгі ұрпақтың жадында сақталуы керектігін білдіретін жазу болды.

Сауда орталығы өкілінің айтуынша, дайындық жұмыстары маусым айының ортасында басталған. Жарнама компаниясымен бірлесіп, қытайлық ғалымдарға арналған төрт плакат әзірленген. Алғашқы болып Цянь Сюэсэньнің портреті орналастырылды.

Фотосуреттер әлеуметтік желілерде тез таралып, бастаманы басқа сауда орталықтары да қолдады.

17 тамызда Қытайдың The Paper басылымы Цзыбо, Хулун-Буир және Хэфэй қалаларында осындай портреттердің пайда болғанын хабарлады. Кейін, 2 қыркүйекте Chao News басылымы Ханчжоу қаласындағы бастама туралы жазды. Оған Raffles City және Yinlong сауда орталықтары да қосылды.

Портреттерді көрсету тәсілдері әртүрлі. Кейбір орталықтар ғалымдарға қасбеттен жеке орын бөледі. Басқалары цифрлық экрандардағы бос уақыт аралықтарын пайдаланады немесе портреттерді жалпы жарнама кезегіне қосады.

Chao News мәліметінше, Raffles City сауда орталығы 3 қыркүйектен бастап ғалымдар туралы 15 секундтық бейнероликтерді күніне шамамен 700 рет көрсетуді жоспарлаған. Ал Yinlong әмбебап дүкенінде ғалымдардың бейнелері басқа материалдармен бірнеше минут сайын алмасып отырған. Екі сауда орталығы да плакаттарды өздері әзірлеген.

Қоғам кімдерді құрметке лайық деп санайды?

Жарнамалық экрандар әдетте тауарлар, брендтер мен танымал тұлғалар арқылы назар аударуға тырысады. Бұл бастамада назар жылдарын зерттеулер мен жаңа технологияларды жасауға арнаған ғалымдарға аударылды.

Сауда орталықтары коммерциялық жарнаманы көрсетуді жалғастыра отырып, қолжетімді кеңістіктің бір бөлігін ағартушылық мақсатқа пайдаланады. Бұл ғылыми жетістіктер туралы ақпаратты күнделікті қалалық ортада кең аудиторияға жеткізуге мүмкіндік береді.

Алайда портреттің өзі ғалымның еңбегін толық түсіндірмейді. Ол үшін зерттеушінің нақты нені ашқанын, қандай мәселені шешкенін және оның жұмысы адамдардың өміріне қалай әсер еткенін айту маңызды.

Қазақстанда қандай ғалымдардың портреттері пайда болуы мүмкін?

Қазақстанда да еңбектері университеттер мен ғылыми-зерттеу институттарының аясынан шығып, кең аудиторияға таныстырылуға лайық ғалымдар бар.

Қаныш Сәтбаев — геолог, Қазақ КСР Ғылым академиясының тұңғыш президенті. Оның зерттеулері Жезқазған мыс кенді ауданының өнеркәсіптік маңызын негіздеуге көмектесіп, Қазақстандағы геологиялық ғылыми мектептің қалыптасуына негіз қалады.

Шахмардан Есенов — Жезқазған мен Маңғыстау өңірлеріндегі геологиялық зерттеулерге жетекшілік еткен ғалым-геолог. Ол Қазақстандағы геология ғылымы мен геологиялық қызметтің дамуына да үлес қосты.

Асқар Жұмаділдаев — математик, Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академигі. Оның негізгі зерттеулері алгебра саласына арналған. Ол 200-ден астам ғылыми жарияланымның, соның ішінде халықаралық рецензияланатын журналдардағы 20-дан астам мақаланың авторы. Оның жетекшілігімен бір докторлық, сегіз кандидаттық және төрт PhD диссертациясы қорғалған.

Әр ғалымның өмірі мен еңбегі туралы қысқа әрі қызықты әңгіме құрастыруға болады. Геологтар қандай кен орындарын зерттеуге үлес қосты? Математик қандай ғылыми мәселелерді қарастырды? Олардың еңбегі қандай ғылыми мектептердің қалыптасуына ықпал етті?

Қысқаша түсіндірме, архивтік фотосурет және толық материалға апаратын QR-код кәдімгі жарнамалық экранды ғылыми-көпшілік ақпарат көзіне айналдыра алады.

Жарнамалық экраннан ғылыми мәдениетке дейін

Қытай тәжірибесі коммерциялық кеңістікті қалалық ағартушылық ортаның бір бөлігі ретінде пайдалануға болатынын көрсетеді. Бұл үшін жаңа инфрақұрылым құру міндетті емес: қолданыстағы экрандар мен жарнамалық конструкцияларды пайдалануға болады.

Қазақстанда мұндай бастама сауда орталықтарының, университеттердің, ғылыми ұйымдар мен музейлердің бірлескен жобасына айналуы мүмкін. Онда өткен дәуірдің көрнекті ғалымдарымен қатар, қазіргі зерттеушілер, инженерлер мен әзірлеушілер туралы да айтуға болады.

Ең бастысы — салтанатты сөздермен шектелмеу. Әр портреттің жанында ғалымның ғылымға қосқан үлесі мен оның еңбегінің арқасында не өзгергені түсінікті тілмен баяндалуы керек.

Коммерциялық кеңістік тауарларды жарнамалаумен қатар, білім мен технологияны дамытуға үлес қосқан адамдар туралы да әңгімелей алады. Қытайдағы бастама жарнамалық экрандарды ғылыми жетістіктер мен ұлттық жады туралы әңгімеге арнауға болатынын көрсетеді.

Дереккөздер мен фотосуреттер

1. The Paper / 澎湃新闻, 2026 жылғы 17 тамыз — Қытай сауда орталықтарындағы ғалымдардың портреттері туралы репортаж: https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_33799676
2. Chao News / 潮新闻, 2026 жылғы 2 қыркүйек — Ханчжоу қаласындағы Raffles City және Yinlong экрандарында ғалымдардың бейнелерін көрсету туралы материал: https://jrsh.hangzhou.com.cn/content/2026-09/02/content_9296734.html
3. Haibao News / 海报新闻, 2026 жылғы 14 тамыз — Yinzuo сауда орталығында Цянь Сюэсэнь портретінің орналастырылуы туралы материал: https://hb.dzwww.com/p/p6fvdrGJSGa.html
4. Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы — Асқар Жұмаділдаевтың ғылыми өмірбаяны: https://www.qazscience.gov.kz/ru/academicians/dzhumadildaev-askar-serkulovich
5. Шахмардан Есенов қоры — ғалымның өмірбаяны: https://yessenovfoundation.org/sh-esenov/biografiya/
6. Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі — Қаныш Сәтбаевтың өмірбаяны: https://www.gov.kz/org/mfa-bern/press/news/details/796314