Қытай термоядролық реактор үшін әлемдегі ең ірі асқын өткізгіш магнит жүйесін сынақтан өткізді

Қытай ҒА Плазма физикасы институты (Хэфэй қаласы) CFETR жобасына арналған асқын өткізгіш магнит жүйесінің негізгі элементтерін — тороидалды магнит пен орталық соленоид катушкасын — сынақтан толық өткізді. Бұл — басқарылатын синтезге бір қадам, бірақ коммерциялық энергияға дейін әлі ондаған жыл керек.

📌 Белгілі деректер:

Тороидалды магниттің салмағы — 582 тонна, өлшемі — 21×12×3,3 м. Есептік ток күші — 46,5 кА, сынақ 60 кА-да өтті. Әзірлеушілердің мәліметінше, компонент халықаралық ITER жобасының ұқсас бөлшегінен көлемі бойынша 1,3 есе, сақталған энергиясы бойынша үш есе асып түседі. Деректер Қытай ҒА Плазма физикасы институтының баспасөз хабарламасы деңгейінде расталған, тәуелсіз растау (МАГАТЭ, үшінші тарап) әзірге жоқ.

💻 Бұл қалай жұмыс істейді:

Магниттер дейтерий мен тритий сияқты сутегі изотоптарынан тұратын плазманы ұстап тұратын өріс түзеді. Температура 150 млн °C-қа жетеді — бұл Күн ядросынан 10 есе ыстық. Плазма реактор қабырғасына тимейді, оны тек магнит өрісі ғана ұстап тұрады.

⚠️ Хайпсыз контекст:

CFETR — EAST-тың эксперименттік мұрагер реакторы, ол дайын электр станциясы емес. Жол картасы мынадай: EAST (2025 жылғы рекорд — плазма 100 млн °C-тан жоғары температурада 1000 секундтан астам ұсталды) → CFETR (құрастыру — 2027 жыл) → DEMO. Энергия генерациясының алғашқы демонстрациясы 2030 жылға, желіге қосылу оптимистік болжаммен 2035 жылға жоспарланған, ал коммерциялық ауқым — 2040-жылдардың мақсаты. Ірі термоядролық жобаларда, соның ішінде ITER-дің өзінде де, мерзімдер жиі кейінге шегеріледі.

⚡️ Бірінші болып кім жетеді:

Әлемдік мұхиттағы дейтерий қоры орасан зор. 1 грамм D-T отыны 8 тонна мұнайды жаққанда бөлінетін энергияға тең энергия шығарады. Магнит жүйесі — соңғы нүкте емес, келесі кезеңге апаратын инженерлік қадам ғана. Қытай жалғыз жол емес: Commonwealth Fusion бен Helion сияқты жинақы реакторлар жасайтын жекеменшік компаниялар да синтез энергиясын алғаш желіге қосуға үміткер.

🎥 Реактор құрылысы туралы видео: қарау

Дереккөздер:

• South China Morning Post
• Interesting Engineering