Сон: ЖИ-ге жылына $5 трлн керек

Подготовлено RD media

Масаёси Сон 2040 жылға қарай жасанды интеллектке (ЖИ) шамамен 3 тераватт қуат керек болады деп есептейді — бұл бүгінгі әлемдік электр тұтынудан 1,8 есе көп. Бірақ бұл болжамның энергетикадан гөрі осал тұсы бар — төлем қабілетті сұраныс.

14 шілдеде Токиодағы жыл сайынғы SoftBank World конференциясында компания негізін қалаушы термоядролық синтезді ЖИ үшін басты ұзақмерзімді энергия көзі деп атады және салаға 2040 жылға қарай жылына $5 трлн салынады деп болжады.

📌 Мұншама есептеуді кім сатып алады

3 тераватт — есептеуге арналған қуат. Ол өтелуі үшін біреу жылына триллиондаған долларға ЖИ қызметін сатып алуы керек. Сыртқы сұраныс қазірдің өзінде бар — банктер, өнеркәсіп, фармацевтика, мемлекеттік сервистер, қорғаныс саласы. Бірақ капиталдың бір бөлігі тұйық контурмен де жүреді: чип өндіруші зертханаға инвестиция салады, зертхана бұлтты жалға алады, бұлт чип сатып алады. Бұл үлестің қаншалықты екені жария етілмейді. Негізгі сұрақ — сыртқы сұраныс инфрақұрылымға салынған инвестициямен бірдей жылдам өсе ала ма: бүгінгі шығынның өтелуі осыған байланысты.

📌 Гипотезаны түсіндіретін, бірақ дәлелдемейтін дәйек

Сон былай дейді: оның сценарийі бойынша, 2040 жылға қарай ЖИ әлемдік жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) 20%-ын берсе, $4,9 трлн шығын — «дөңгелектеу қателігі». Бірақ мұнда алып болашақ нарық кез келген бүгінгі салымды ақтап тұр. Мұндай дәйек инвестициялық гипотезаны растағаннан гөрі түсіндіреді.

⚠️ Болжамды болжаушыдан бөлуге болмайды

SoftBank OpenAI-ге ондаған миллиард салды және Stargate инфрақұрылымын салып жатыр. Сонның сандары бір мезгілде әрі аналитика, әрі компанияның өз инвестициялық нарративі — оларды контекстсіз жариялау бұл нарративті күшейтеді.

💻 Тар жер чиптен тереңде жатыр

Бәрі GPU туралы таласады. Бірақ 3 тераватт желі физикасына тіреледі: трансформаторлар, электр беру желілері, қосалқы станциялар, салқындатуға арналған су, қосылу мерзімдері. Сонда капитал бар; тераватт ешкімде жоқ.

⚡️ Термоядроны уәде етеді, газ жұмыс істейді

Синтезді Сон «15 жыл ішінде» шешім деп атайды. Бірақ мамандандырылған жеке компаниялардың өзі тәжірибелік қондырғыларда қалып, қаржы тапшылығына тіреледі: биржаға шыққан алғашқы термоядролық стартап (13 шілдеден) балансында шамамен $150 млн ұстайды — ал коммерцияландыруға миллиардтар керек. Коммерциялық термоядро әзірге еш жерде жоқ: SoftBank өз дата-орталықтары үшін Огайодағы газ станциясын әлдеқашан мәлімдеді.

Бұл тарихтағы басты тәуекел — уақыт алшақтығы. ЖИ-ге капитал расталған төлем қабілетті сұраныс пайда болғанға дейін де, энергожелі мәлімделген қуатты физикалық түрде көтергенге дейін де жылдар бұрын салынады. Сондықтан $5 трлн санын есептелген сұраныс болжамынан гөрі капитал жинауға арналған мақсат ретінде оқыған дұрысырақ — «чип → зертхана → бұлт» тұйық контуры мұны жанама түрде әйгілейді. Инвестор үшін бір ғана сүзгі: бүгін өтеліп жатқан жобаларды әзірге тек уәде етілген сұранысқа жасалған ставкалардан ажырату. Қазақстан үшін қорытынды практикалық: ірі ЖИ дата-орталықтарын тарту үшін алдымен энергетикалық резерв пен желілік инфрақұрылым керек — әйтпесе инвесторлар болса да, есептеу қуатын қосатын жер болмайды.

Дереккөздер:

Bloomberg

The Japan Times

TechCrunch