NVIDIA басшысы Нобель сыйлығының лауреатымен таласта — Астанаға сапарға дайындалуда

Дженсен Хуанг, NVIDIA негізін қалаушы және бас директоры, Джеффри Хинтонның жасанды интеллект (ЖИ) қатерлері туралы ескертулерін жауапсыздық деп атады. The Ezra Klein Show подкастына берген сұхбаты 2026 жылдың 23 қыркүйегінде жарияланды.

Сол күні AI Month ұйымдастырушылары Хуангтың Қазақстанға алғашқы сапарын жариялады. 2026 жылдың 23 қазанында ол Жаслан Мадиевпен Астанадағы alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығында кездеседі.

Хуанг пен Хинтон не туралы таласуда?

Джеффри Хинтон — нейрожелі пионерлерінің бірі, 2024 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Марапатты жасанды нейрондық желілер арқылы машиналық оқыту саласындағы жұмыстары үшін алды. Қыркүйекте американдық заң шығарушыларға арналған жабық брифингтен кейін ол ЖИ қатерлерінен қорғаныс шараларын енгізуге шамамен бір жыл ғана қалуы мүмкін деп ескертті.

Хуанг оның позициясын қатты сынға алды. «Оның барлық болжамдары қате болды», — деді ол сұхбатта. NVIDIA басшысының пікірінше, катастрофа ықтималдығын он пайызбен бағалауға жеткілікті ғылыми негіздеме жоқ.

Мысал ретінде ол Хинтонның 2016 жылғы болжамын келтірді. Сол кезде зерттеуші радиологтарды даярлауды тоқтатуға кеңес берген, терең оқыту оларды бес-он жыл ішінде асырып жіберетінін күткен. Хуанг мұндай мәлімдемелер жастарды қажетті мамандықтардан бас тартуға итермелейді деп есептейді.

Кәсіп бойынша деректер бұл дауға нақтылық қосады. Medscape-тің 2026 жылғы есебі бойынша, АҚШ-тағы радиологтардың орташа жылдық сыйақысы 2025 жылы 571 000 долларды құрады. The New York Times 2025 жылдың мамырында жариялаған материалда Mayo Clinic радиологтарының саны 2016 жылдан бері 55%-ға өсіп, 400-ден асқанын көрсетеді.

Хинтон болжам мерзімінде қателескенін мойындады. Бірақ ол сипаттаған басқа қатерлер талқылану үстінде қалып отыр — бір қате ЖИ қауіпсіздігі туралы бүкіл дискурсты жаппайды.

Хуанг әзірлеушілердің жауапкершілігі туралы да айтады. Лаборатория өз тәжірибесін бақылай алмаса, оны жабу керек, дейді ол. Сұхбатта ол келтірілген зиян үшін азаматтық және қылмыстық жауапкершілік мүмкіндігін де атап өтті.

Талаптың бағасы

ЖИ қатерлері туралы дау ұзақ уақыттан бері жалғасып келеді. ЖИ инфрақұрылымының кеңеюі компоненттер нарығына қазірден қысым түсіруде.

J.P. Morgan бағалауынша, 2026 жылдың соңына қарай DRAM жедел жад бағалары 2024 жылдың басынан бері 400%-дан астам өсуі мүмкін. Бір фактор — жасанды интеллект үшін деректер орталықтарының сұранысы.

Counterpoint Research болжамы бойынша, $200-ден арзан смартфондардың жылдық жеткізілімдері 2025-2030 жылдар аралығында шамамен 40%-ға, яғни 230 млн-нан астам құрылғыға қысқарады.

Бағаның одан әрі өсуі төмен табысты сатып алушылар үшін ерекше сезімтал мәселе. GSMA халықаралық мобильді индустрия ассоциациясының деректері бойынша, 2025 жылдың соңына қарай негізгі деңгейдегі интернетке қосылатын құрылғы Сахарадан оңтүстікке қарай орналасқан Африка тұрғындарының ең кедей 20 пайызы үшін орташа айлық табыстың 76%-ын құрады.

Бағаның өсуі смартфонды алғаш сатып алуды немесе ескіні ауыстыруды қиындатады. Осылайша ЖИ дамуына тағы бір өлшем қосылады: технологияның сандық экономикаға жаңадан қосылып жатқан адамдар үшін қолжетімділігі.

Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?

AI Month ұйымдастырушыларының баспасөз хабарламасына сәйкес, 23 қазанда Хуанг вице-премьер — жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мадиевпен ЖИ дамуын, кадрлар даярлауды және Орталық Еуразия перспективаларын талқылайды.

Қазақстандық технологиялық қауымдастықтың NVIDIA-мен байланысына нақты мысал бар — Astana Hub қатысушысы Higgsfield, бейне мен сурет генерациясына арналған платформа.

AI Month ұйымдастырушыларының деректері бойынша, компанияның құны $5,4 млрд, ол NVIDIA есептеу инфрақұрылымы мен бағдарламалық қамтамасыз етуін пайдаланады және күн сайын алты миллионнан астам генерация жасайды.

Алдағы кездесу Қазақстанға есептеу ресурстарына қол жеткізуді, инженерлік топтарды дамытуды және жергілікті өнімдерді әлемдік нарыққа шығаруды талқылау мүмкіндігін береді.

Сала алдында тұрған жалпы сұрақ өзгеріссіз қалады: ЖИ мүмкіндіктерін кеңейте отырып, оның қауіпсіздігі мен қолжетімділігін қалай сақтауға болады?