Чанпэн Чжао бәрін токенизациялауды ұсынады. Бұл шетелдік капиталды ТШИ-ге айналдыра ма?

Чанпэн Чжао (CZ), Binance негізін қалаушысы, Wyoming Blockchain Symposium өткеннен кейін X желісінде «Let's tokenize everything» («Бәрін токенизациялайық») деп жазды. Ол өз жазбаларында ойын дамытып, токенизацияны елдердің капитал мен тікелей шетелдік инвестицияларды — ТШИ (FDI) тартудың ең тиімді жолдарының бірі деп атады. CZ сондай-ақ әртүрлі блокчейндерде токенизациялауды қолдап, өтімділіктің бөлшектену мәселесін мойындады. Бұл — CZ-тің жеке пікірі. Ол Binance-тің немесе қандай да бір үкіметтің ресми бағдарламасы емес.

ТШИ нақты нені білдіретінін нақтылаған жөн.

ТШИ — шетелдік инвестордың кез келген ақшасы емес. OECD әдістемесі бойынша тікелей инвестициялау инвестордың компанияға деген ұзақ мерзімді мүддесімен байланысты; бағдар ретінде дауыс беру құқығының 10% немесе одан көбіне ие болу алынады. Егер басқа елдегі инвестор токенизацияланған акциялардың, облигациялардың немесе қордың шағын үлесін ғана сатып алса, бұл әдетте портфельдік инвестиция болып саналады: шетелдік капитал бар, бірақ инвестор компанияға елеулі әсер ете алмайды.

Токенизация шетелдік капиталды ТШИ-ге айналдырмайды.

CZ идеясының негізі бар.

RWA (Real-World Assets) — блокчейнде токенизацияланған түрде көрсетілген нақты активтер. Оларға мемлекеттік облигациялар, акциялар, инвестициялық қорлар, жылжымайтын мүлік және басқа да активтер жатуы мүмкін.

RWA нарығы жылдам өсіп келеді. Токенизацияланған нақты активтерді бақылайтын аналитикалық платформа — RWA.xyz деректері бойынша, 19 тамызда BNB Chain желісінде 776 428 RWA ұстаушысы, шамамен $5,8 млрд distributed asset value және 1 284 актив тіркелген. Ұстаушылар саны 30 күнде шамамен 370%-ға өсті. Мұндай күрт өсімді сақтықпен түсіндірген жөн: ол бір реттік оқиғалардың салдары болуы мүмкін, үрдістің тұрақтылығы әлі расталған жоқ. Блокчейн-мекенжайлар саны да автоматты түрде жеке инвесторлар санына теңестірілмейді.

Бұл енді бірнеше крипто-стартаптың эксперименті емес.

Franklin Templeton — әлемдегі ірі активтерді басқарушы компания — жағдайы көрсетерлік. Компания Benji платформасын дамытып отыр, ол арқылы инвесторлар АҚШ мемлекеттік бағалы қағаздарына инвестиция салатын токенизацияланған ақша нарығы қорына қолжеткізе алады. Franklin Templeton блокчейнді қор үлестерін шығару, есепке алу және айналымға түсіру инфрақұрылымы ретінде пайдаланады.

RWA.xyz деректері бойынша, Benji активтерінің шамамен $1,5 млрд сомасы BNB Chain желісінде орналасқан — бұл сол сәттегі Benji платформасының өз distributed asset value көрсеткішінің шамамен 61,7%-ын құрайды (бұл көрсеткіш бүкіл BNB Chain RWA нарығына емес, тек Benji көлеміне қатысты, сондықтан оны $5,8 млрд-пен тікелей салыстыруға болмайды).

Дәстүрлі активтер басқарушылары публикалық блокчейндерді қаржылық дистрибуцияның жаңа инфрақұрылымы ретінде пайдаланып отыр.

Мұнда екінші кедергі туындайды.

Токенизация реттеуді жоймайды.

2025 жылғы 28 қаңтарда SEC-тің үш бөлімшесі tokenized securities туралы мәлімдеме жариялады. Құжаттың логикасы қарапайым: егер қаржы құралы бағалы қағаз болса, оның көрсетілу немесе есепке алу тәсілін блокчейнге көшіру өз алдына оның құқықтық табиғатын өзгертпейді.

Токенизацияланған акция бағалы қағаз болып қала береді.

Блокчейн бағалы қағаздар туралы заңнаманың талаптарын, ақпаратты ашуды және инвесторларды қорғауды жоймайды. KYC/AML, салықтық және кастодиалдық мәселелер де жоғалмайды.

Одан да түбегейлі мәселе бар.

Егер ел мемлекеттік кәсіпорынның, инфрақұрылымдық жобаның немесе жылжымайтын мүліктің акцияларын токенизацияласа, активке қолжеткізу жеңілдейді. Бірақ токенизация елдің инвестициялық тартымдылығын анықтайтын сұрақтарға жауап бермейді:

Меншік құқығы қалай қорғалған? Валюталық тәуекел қандай? Салық жүктемесі қандай деңгейде? Саяси дағдарыс жағдайында не болады? Соттар мен реттеушілер қаншалықты сенімді?

Блокчейн инвестор мен актив арасындағы техникалық үйкелістің бір бөлігін жояды.

Ол инвестор мен ел арасындағы тәуекелді жоймайды.

CZ тезисінде негізделген дәлелдер де, әсірелеу де бар.

Токенизация халықаралық капиталды қолжетімдірек, өтімдірек және программаланатын ете алады. Ол әлеуетті инвесторлар шеңберін кеңейтеді және инфрақұрылымдық кедергілердің бір бөлігін азайтады.

Кез келген токенизацияланған инвестицияны ТШИ-ге теңеуге болмайды. Токенизацияланған актив, инвестор тиісті үлес пен компанияға ұзақ мерзімді әсер алса, ТШИ үшін пайдаланылуы әбден мүмкін.

Токен — құқықты көрсету нысаны. Ол дербес экономикалық категорияға айналмайды.

Сондықтан алдағы жылдардың басты сұрағы былай қойылмайды:

«Тағы нені токенизациялауға болады?»

Сұрақ басқаша қойылады:

Токенизациялау үшін таңдалатын құқықтар, инвесторлар шеңбері және нақты экономикалық әсер шешуші рөл атқарады.

Токенизация капитал қозғалатын рельстерді өзгертеді.

Ол капиталды қозғалуға мәжбүрлейтін экономиканы өзгертпейді.

_RD media дайындады_