Адамдарды ауыстыру қиынға соқты: компаниялар ЖИ-ге сенімін қайта қарап жатыр

Қызметкерлерді қысқарту, олардың міндеттерін жасанды интеллектке (ЖИ) беру, содан соң ұқсас лауазымдарға қайта адам іздеу. Мұндай сценарий бірнеше зерттеу мен корпоративтік кейстерде қаралды.

Robert Half кадр компаниясының деректері бойынша, ЖИ енгізгеннен кейін лауазымдарды қысқартқан компаниялардағы американдық жалдау менеджерлерінің 32%-ы бұрынғы немесе ұқсас лауазымдарды қайта ашу қажеттігін мәлімдеді. Бұл міндетті түрде бұрынғы қызметкерлерді қайтару дегенді білдірмейді — олардың атқарған жұмысына қажеттілік қайта туындайды.

Қайта жалдау себептері арасында компанияның ішкі процестері мен контекстін білу, клиенттермен қарым-қатынас, сондай-ақ ЖИ нәтижелерін қосымша адами бақылау мен сапасын тексеру қажеттілігі бар. Кейбір жағдайларда жұмысқа сұраныстың артуы себеп болды. Сондықтан қайта жалдау автоматтандырудың сәтсіз болғанын әрдайым білдірмейді.

Клиенттік қызмет: жылдамдық барлық мәселені шешпейді

Материалда швед қаржы компаниясы Klarna клиенттерге қызмет көрсету тәсілін қалай қайта қарағаны көрсетілген. ЖИ қарапайым өтінімдерді өңдеуді жалғастырады, ал күрделі сұрақтар адамдарға беріледі. Компания адами қызметті сақтай отырып, чат-боттың келесі буынын әзірлеп жатыр.

Американдық оператор Verizon ұқсас жолмен жүрді, бірақ функцияларды бөлудің басқа моделін қолданды. Қоңырауларды ЖИ-ге беру әрекеттерінен кейін компания нақты операторлардың рөлін күшейтуде. Технология қоңырауларды алғашқы өңдеу, клиент туралы ақпарат жинау және өтінімді қажетті маманға бағыттау үшін қолданылады. Қызметкерлер күрделі сұрақтар мен адамның қатысуын талап ететін міндеттерге назар аударады.

Өнеркәсіп: тәжірибе ЖИ жүйелерінің өзіне де қажет болды

Bloomberg деректері бойынша, Ford үш жыл ішінде 350 тәжірибелі сапа инспекторын тартты, оның ішінде бұрынғы қызметкерлер мен жеткізуші мамандары бар. Олар сапа мәселелерін жоюға, жас әріптестерді оқытуға және күтілген нәтиже бермеген ЖИ құралдарын жетілдіруге көмектесті.

Нәтижесінде адами сараптама автоматтандыру нәтижелерін бақылау үшін де, ЖИ жүйелерінің өзін оқыту мен баптау үшін де қажет болды.

Есептерде көрінбейтін жұмыс

Бұл оқиғалардың ортақ басқарушылық сабағы бар: жекелеген міндеттерді автоматтандыру қызметкердің барлық жұмысы артық болып қалады дегенді білдірмейді.

Клиентке жауап дайындау мен дауды реттеу — әртүрлі міндеттер. Есеп құрастыру мен бөлімшелер неге қарама-қайшы сандар жібергенін анықтау да солай.

Жұмыстың бір бөлігі дайын құжатта немесе жабылған өтінімде көрінеді. Қалғаны көзге көрінбейді: нақтылаулар, келісімдер, ерекшеліктерді тексеру, қателердің алдын алу. Болашақ үнемдеуді есептегенде дәл осыны жоғалту оңай.

Сондықтан қысқартудың алдында бүкіл процесті тексерген жөн: бақылау мен түзету қанша уақыт алады, стандартты емес жағдайларды кім шешеді, жұмыс сапасы мен қалған команданың жүктемесіне не болады.

ЖИ-дің нақты экономикалық әсерін процесті орындаудың толық құны бойынша бағалау қажет: лицензияларды, интеграцияны, бақылауды, қателерді түзетуді және қызметкерлердің қатысуын ескере отырып. Автоматтандырудан кейін жұмыстың бір бөлігі адамдарға қайта берілсе, оның құны да есептерде ескерілуі тиіс.

Источниктер:
1. Robert Half — Labor Market Outlook through year-end 2026: https://www.roberthalf.com/us/en/insights/research/midyear-labor-market-outlook-and-emerging-trends
2. Reuters, 16 декабря 2025 — AI promised a revolution. Companies are still waiting: https://www.reuters.com/business/business-leaders-agree-ai-is-future-they-just-wish-it-worked-right-now-2025-12-16/
3. Bloomberg, 25 июня 2026 — Ford Has Been Rehiring Quality Inspectors After AI Fell Short: https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-06-25/ford-has-been-rehiring-quality-inspectors-after-ai-fell-short