Жаңалықтарға деген сенім 37%-ге дейін түсті — Reuters Institute тарихындағы ең төмен деңгей

Бірақ 2026 жылғы есептің басты қорытындысы мұнда емес. Жаңалықтар баспасөз құралынан оқырманға тікелей жетіп жатқан жоқ. Олардың арасында бұрынғыдан жиі делдал тұр — платформа, алгоритм немесе ЖИ-чатбот (жасанды интеллект негізіндегі чатбот).

Кеше Reuters Institute (Оксфорд) Digital News Report 2026 есебін жариялады: дерлік 100 000 респондент, 48 нарық.

Есеп нені көрсетеді:

📉 Сенім 37%-ге дейін түсті — институт өлшеуді бастаған 2015 жылдан бергі ең төмен көрсеткіш. Төмендеу 48 елдің 29-ында байқалды, оның 19-ында — 5 пайыздық тармақтан астам.

📱 Әлеуметтік желілер мен видеоплатформалар 48 нарық бойынша орташа алғанда жаңалыққа қол жеткізудің ең үлкен арнасына бірінші рет айналды: БАҚ сайттары мен қосымшаларының 51%-ына қарсы 54%. Есеп авторлары мұны "platformisation" деп атайды — бірнеше жыл бойы байқалып келе жатқан тұрақты құрылымдық өзгеріс.

🤖 Жаңалық алу үшін ЖИ-чатботтарды аудиторияның 10%-ы қолданады (бір жыл бұрын — 7%), 35 жасқа дейінгілер арасында — 16%. ЖИ жауаптарына сенім деңгейі — жалпы жаңалыққа деген 37% сенімге қарсы 20%.

⚠️ Күтпеген жайт: ЖИ-чатботты жаңалық үшін қолданатындардың 42%-ы бот жауабынан кейін бастапқы дереккөзге сілтеме арқылы үнемі немесе жиі өтетінін айтады — бұл әлеуметтік желілерден (36%) жоғары және іздеу жүйелерінің деңгейіне (44%) жақын. "ЖИ басылымдарға трафик бермейді" деген кең тараған тезисті есеп деректері растамайды.

👤 Блогерлер мен тәуелсіз авторлардан жаңалық алатындар — 27%, ал тек солардың есебінен жаңалық алатындар — 3% ғана. Көпшілік үшін олар дәстүрлі БАҚ-қа қосымша болып қалады.

Біздің көзқарасымыз:
Есептегі басты жайт — сенімнің төмендеуі де, ЖИ-нің өсуі де емес. Reuters Institute одан да терең өзгерісті көрсетеді: аудиторияға қолжетімділікті бақылау редакциялардан платформаларға бірте-бірте ауысып жатыр. Бүгінде жаңалық баспасөз құралының басты бетінде емес, лентада, ұсыныс жүйесінде немесе чат-бот жауабының ішінде жиірек кездеседі. Ақпаратқа қолжетімділіктің дәл осы интерфейсін бақылау үшін жаңа бәсекелестік өрбіп жатыр.

Дереккөздер:
Reuters Institute — Digital News Report 2026: Executive Summary
Digital News Report 2026 — негізгі бет

REAL DIGITAL — Telegram