Биліктің математикалық коды: теңдеулерден басқаруға

RD media дайындаған · «Математикалық код» арнайы жобасы · 3/5 бөлім

Өткен жазбаларда біз «атланттар» буыны туралы жаздық — Өтелбаев, Аманов, Әлмұханбетов — олар Ақбергенов пен Смағұловпен бірге бастауда тұрып, 1960–70 жылдары іргетасты қалады.

Бұл зияткерлік орта елді нақты басқаруға айналды. Математика — тек есептеу емес. Бұл — модель құру, басқалар хаос көрген жерден құрылым көру және жүйелі талдау негізінде шешім қабылдау қабілеті.

Енді hard skills мансабының іргетасына айналған математик-басқарушыларды атап өткіміз келеді. Әрине, бір жазбада бәрін тізіп шығу мүмкін емес.

📌 Топ-менеджмент және мемлекеттік басқару: жүйе сәулетшілері

• Әлихан Смайылов — ҚазМУ (қолданбалы математика, 1994). Қаржы министрі (2018–2020), ҚР Премьер-Министрі (2022–2024). 2024 жылғы сәуірден — ҚР Жоғары аудиторлық палатасының Төрағасы.

• Алмасадам Сатқалиев — ҚазҰУ (механика, 1992). Э.ғ.д., ҚазҰЖА академигі. «Самұрық-Қазына» Төрағасы (2021–2023), энергетика министрі (2023–2025). 2025 жылғы наурыздан — ҚР Атом энергиясы агенттігінің Төрағасы.

• Бақытжан Жұмағұлов — ҚазМУ (қолданбалы математика, 1975), т.ғ.д., ҚР ҰҒА академигі. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ректоры (2008–2010), ҚР білім және ғылым министрі (2010–2013). ҚР Ұлттық инженерлік академиясының президенті (2014 жылдан).

• Жақсыбек Күлекеев — ҚазМУ (математик, 1979), э.ғ.к., профессор. Экономика және сауда министрі (1999–2002), білім және ғылым министрі (2003–2004), Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ректоры (2005–2006). Гумилев атындағы Еуразия университеті Директорлар кеңесінің Төрағасы, Halyk Bank Директорлар кеңесінің мүшесі.

• Қуанышбек Есекеев — ҚазҰУ (мехмат, 1995). Қазақстан тарихындағы ең жас ғылым кандидаты. «Қазақтелеком» АҚ Басқарма Төрағасы (2010–2024), ҚР Президентінің Көмекшісі.

• Олег Новачук — ҚазМУ (қолданбалы математика, 1993). KAZ Minerals PLC тобы Директорлар кеңесінің Төрағасы.

• Ғалымжан Пірматов — НМУ (математик, 1993). «Қазатомөнеркәсіп» АҚ (2017–2021), ҚР Ұлттық Банкінің Төрағасы (2022–2023).

• Нұрлан Рахметов — ММУ (мехмат, ф.-м.ғ.к., 1990). Қаржы вице-министрі, «Самұрық-Қазына» негізгі лауазымдары.

• Дәурен Қаупынбаев — ҚазМУ (қолданбалы математика, 1992), ф.-м.ғ.к. Орталық Азиядағы ең ірі жеке мектептер желісі — Tamos Education негізін қалаушы.

• Дәурен Керейбаев — НМУ (механика және қолданбалы математика, 1992). РҒА СБ Есептеу орталығы, банк саласындағы, «Самұрық-Қазына», «Қазақтелеком» жетекші лауазымдары, Kcell Директорлар кеңесінің мүшесі.

• Наталья Лян — ММУ (ЕМК, 1991). «Қазақтелеком» АҚ, сыртқы активтерді басқару жөніндегі басқарушы директор. 2024 жылдан — BTS Digital Ventures (AIFC) Директорлар кеңесінің мүшесі.

• Азамат Ойнаров — НМУ (қолданбалы математика, 1992), т.ғ.к. Қорғаныс министрінің қаржы жөніндегі орынбасары (2007–2009), «Алматы қаласын дамыту орталығы» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі.

📌 Академиялық көшбасшылар: мектепті жаңғырту

• Мақтағали Бектемесов — ҚазМУ, ф.-м.ғ.д., ҰИА академигі. Ақпараттық және есептеу технологиялары институтының бас директоры.

• Сәуле Рахметуллина — НМУ. Д. Серікбаев атындағы ШҚТУ ректоры, техника ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, MBA.

• Жамалбек Түсіпов — ҚарМУ (1979), ф.-м.ғ.д., профессор. КСРО ҒА СБ Математика институтының аспирантурасы (Новосибирск). Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ АТФ «Ақпараттық жүйелер» кафедрасының меңгерушісі (2011 жылдан).

Біздің көзқарас

Премьер-Министр, Ұлттық Банк Төрағасы, жетекші жоғары оқу орындарының ректорлары мен атом агенттігінің басшысында ортақ не бар? Ортақ операциялық жүйе. Олар жай басқармайды — сценарий жобалайды.

Бұл жазбаны дайындап жатқанда оқырмандар өткеннің тағы да көрнекті математиктерінің есімдерін жіберді. Серияны жалғастыра береміз — замандастар туралы да, ғылымымыз орнығуына үлес қосқан математиктер туралы да. Дәстүр өмір сүреді әрі дамиды. Қазақстандағы математика — міне, нағыз REAL DIGITAL.

📌 Disclaimer: ақпарат ашық дереккөздерден жиналды. Материал кейіпкерлерінен нақтылау болса — түзету енгізуге дайынбыз.

#HardSkills #Математика #Басқару #Қазақстан #ҚазМУ #НМУ #ҚазҰУ #ММУ

«Математикалық код» арнайы жобасы — барлық бөлімдер

1. Неге Hard Skills — стратегиялық инвестиция

2. Атланттар мен әдіскерлер: математика мектебіміз неге сүйенеді

3. Биліктің математикалық коды: теңдеулерден басқаруға — оқып отырсыз

4. Бастауынан бүгінгі күнге дейін: мектепті қалаған математиктер

5. Модельдер теориясынан қаржы тұрақтылығына дейін (серия финалы)