ЖИ-инфрақұрылымы: $3,5 трлн-нан астам шығын құнсыздану қаупінде

RD analytics дайындаған

Деректер орталықтарын салу жасанды интеллектіні дамыту үшін қажет. Алайда инфрақұрылымға салынған ауқымды инвестициялар капиталдың инвесторларға толық қайтарылуына кепілдік бермейді.

2026 жылғы 14 қазанда Gartner талдау компаниясы ескерту жасады: егер инвестициялардың қазіргі қарқыны сақталса, 2030 жылдың соңына қарай ЖИ инфрақұрылымына жұмсалған $3,5 трлн-нан астам қаражат құнсыздану тәуекеліне ұшырауы мүмкін.

Gartner есептеулеріне сәйкес, деректер орталықтарының иелері жарияланған күрделі шығындарды, қаржыландыру құнын өтеп, салынған капиталдың 12% кірістілігін қамтамасыз ету үшін 2030 жылдың соңына дейін жиынтық түсімді $8,5 трлн-ға жеткізуі қажет. Ал осы инфрақұрылымға тиесілі корпоративтік және тұтынушылық ЖИ қызметтерінен түсетін болжамды кіріс $3,6 трлн-нан аспайды.

Бұл — ықтимал сценарийге негізделген болжам, қазірдің өзінде шеккен шығындардың бағасы емес. Құнсыздану активтен күтілетін экономикалық пайда оның баланстық құнын ақтамайтынын білдіреді. Соған қарамастан деректер орталығы жұмысын жалғастыра беруі мүмкін.

Түсім өсуде. Бірақ пайдаға кепілдік жоқ

Америкалық CoreWeave компаниясы ЖИ-ге арналған есептеу қуаттарын жалға береді. 2026 жылдың екінші тоқсанында оның түсімі 112%-ға өсіп, $2,575 млрд-қа жетті. Таза шығыны $290 млн-нан $626 млн-ға дейін ұлғайды. Бұл шығынның түсімдегі үлесі бұрынғы деңгейде — шамамен 24% болып қалды.

Компанияның өз әдістемесі бойынша есептелетін түзетілген EBITDA көрсеткіші $753 млн-нан $1,51 млрд-қа дейін өсті. Алайда оның маржасы 62%-дан 59%-ға төмендеді. EBITDA операциялық нәтижелерді сипаттайды, бірақ пайыздық шығындарды, салықтар мен амортизацияны есепке алмайды. Сондықтан оны таза пайдамен немесе еркін ақша ағынымен теңестіруге болмайды.

CoreWeave компаниясының таза пайыздық шығындары тоқсан ішінде $640 млн-ға, ал амортизация мен тозу шығындары $1,393 млрд-қа жетті.

Мұндағы айырмашылық маңызды. Серверлерді сатып алу кезінде компания күрделі шығындарды қаржыландырады. Олардың құны амортизация арқылы біртіндеп шығындарға енгізіледі. Кредиттер бойынша пайыздар қосымша қаржылық жүктеме туғызады, ал негізгі борышты өтеу үшін бөлек ақша қаражаты қажет.

Демек, түсім мен EBITDA-ның өсуі жобаның салынған капиталды қайтаруға жеткілікті ақша ағынын қалыптастыратынына әлі кепілдік бермейді.

Жабдық жұмыс істейді, экономика өзгереді

Оператор есептеу үдеткіштерін алдын ала сатып алып, ғимараттарды дайындап, электрмен жабдықтау мен салқындату жүйелерін қамтамасыз етуі керек. Ал жалдау түсімі келісімшарттардың қолданылу мерзімі ішінде біртіндеп түседі.

Іске қосудың кешігуі ақша түсімдерін кейінге шегереді. Бәсекелестік жаңа келісімшарттар бойынша бағаларды төмендетуі мүмкін. Неғұрлым тиімді чиптердің жаңа буындары бұрынғы жабдықты пайдаланудың экономикалық тиімділігін өзгертеді.

Серверлер техникалық тұрғыдан жарамды болғанымен, бастапқыда күтілгеннен аз табыс әкелуі мүмкін. Егер жабдық инвестициялар өтелгенге дейін бәсекеге қабілеттілігін жоғалтса, оператор жобаның экономикасын қайта қарауға немесе жабдық паркін жаңартуды жеделдетуге мәжбүр болады.

Бұл тәуекелге әсіресе «нео-бұлттар» — ЖИ-ге арналған есептеу қуаттарын ұсынатын мамандандырылған провайдерлер сезімтал. Gartner болжамынша, 2030 жылға қарай мұндай компаниялардың 80%-дан астамы тәуелсіз жұмыс істеуін тоқтатуы мүмкін. Бұл олардың барлығы банкрот болады дегенді білдірмейді: мұнда жұтылу, бірігу және нарықтың шоғырлануы да ескеріледі.

Операторларды не қорғайды?

Ұзақ мерзімді келісімшарттар есептеу қуаттарының бос тұрып қалу тәуекелін азайтуға көмектеседі. 2026 жылғы 30 маусымдағы жағдай бойынша CoreWeave келісімшарттардан түсетін болашақ кіріс портфелін шамамен $104 млрд деп бағалады.

Алайда мұндай портфель банктік шоттағы ақшаға тең емес. Кірістің нақты түсуі келісімшарт талаптарының орындалуына, қызметтердің көрсетілуіне және тапсырыс берушілердің төлем қабілетіне байланысты. Клиенттердің ұзақ мерзімді міндеттемелері операторды нарықтық ауытқулардың бір бөлігінен қорғайды, бірақ қаржыландыру мен технологиялық жаңарту тәуекелдерін жоймайды.

Әртүрлі мерзімдер — біртұтас экономика

ЖИ деректер орталығының бірнеше түрлі пайдалану мерзімі бар. Ғимарат, қосалқы электр станциясы мен электр беру желілері ондаған жыл қызмет ете алады. Есептеу жабдықтары әлдеқайда жиі жаңартылады. Клиенттермен жасалған келісімшарттардың да, кредиторлар алдындағы міндеттемелердің де өз мерзімі бар.

Жобаның экономикасы осы мерзімдер мен ақша ағындарының қаншалықты үйлескеніне байланысты. Алғашқы келісімшарттар аяқталғаннан кейін оператор есептеу қуаттарын қайта сатуы керек болады. Бұл кезде ол жабдықтың жаңа буындарымен және арзанырақ ұсыныстармен бәсекелесуге мәжбүр болуы мүмкін.

Егер инфрақұрылым бастапқы инвестиция көлемінен төмен бағаға жаңа иесіне өтсе, сол есептеу қуаттары жалдау ақысы төмен болған жағдайда да табыс әкелуі мүмкін. Деректер орталығы жұмысын жалғастырады, бірақ бастапқы инвестор салған капиталының бір бөлігін қайтара алмауы ықтимал.

Жарияланған инвестиция көлемі, серверлік тіректер саны мен есептеу қуаты жобаның ауқымын көрсетеді. Ал оның экономикалық тұрақтылығын басқа факторлар айқындайды: есептеу қуаттарын кім сатып алады, клиенттер қанша төлеуге дайын, қаржыландыру құны қандай және жабдық келесі технологиялық жаңарту цикліне дейін өзін ақтап үлгере ме?

Дереккөздер

Gartner — ЖИ инфрақұрылымының құнсыздану тәуекелі туралы болжам, 2026 жылғы 14 қазан:

https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2026-10-14-gartner-says-over-us-dollars-three-and-a-half-trillion-of-artificial-intelligence-infrastructure-spending-could-be-exposed-to-impairment-by-the-end-of-2030

CoreWeave — 2026 жылдың екінші тоқсанындағы қаржылық нәтижелер, 2026 жылғы 11 тамыз:

https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1769628/000176962826000362/coreweave2q26earningspress.htm